fa تحلیل و اولویت‌بندی معیار و شاخص‌های مؤثر بر کیفیت مکان در بازآفرینی بافت‌های ناکارآمد و فرسوده شهری(مطالعه موردی: شهر اردبیل تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">کیفیت مکان یکی از ارکان اساسی در فرآیند بازآفرینی بافت‌های فرسوده شهری محسوب می‌شود که ابعاد چندگانه آن بر زیست‌پذیری و پایداری سکونت‌گاه‌ها تأثیرگذار است. با توجه به چالش‌های متعدد در بافت‌های فرسوده و ناکارآمد، شناسایی و اولویت‌بندی دقیق شاخص‌های مؤثر بر کیفیت مکان، گامی ضروری در جهت تدوین راهبردهای اثربخش است. در این راستا این پژوهش با هدف تحلیل، اولویت‌بندی و سنجش اهمیت ابعاد و شاخص‌های کیفیت مکان در بازآفرینی بافت فرسوده و ناکارآمد شهر اردبیل براساس دیدگاه خبرگان انجام شد. نوآوری پژوهش در تلفیق رویکرد دوگانه شامل روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره(مارکوس) و آزمون آماری(</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%">T-Test</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> تک‌نمونه‌ای) برای ارزیابی همزمان اهمیت و کفایت شاخص‌ها و همچنین تمرکز بر شهر اردبیل به عنوان مطالعه موردی است. کاربست این پژوهش بر پایه روش توصیفی-تحلیلی بوده و از ابزار پرسشنامه محقق‌ساخته جهت جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شامل اساتید، صاحب‌نظران و مدیران مرتبط با حوزه مختلف شهرسازی شامل بهسازی، نوسازی و بازآفرینی بافت‌های شهری در اردبیل می‌باشد که با استفاده از روش نمونه‌گیری غیراحتمالی و دردسترس، حجم نمونه&nbsp; 43 نفر بدست آمده است. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده براساس روش پژوهش چند معیاره مارکوس، نشان می دهد که از بین معیارهای مورد سنجش، معیارهای معنایی-ادراکی با امتیاز 85/0، کالبدی-فضایی با امتیاز 80/0 و اجتماعی-فرهنگی با امتیاز 72/0 &nbsp;نسبت به سایر معیارها دارای رتبه الویت بالاتری می باشند. همچنین مطلوبیت تمامی 28 شاخص توسط آزمون تی‌ تک‌نمونه‌ای مورد بررسی و تأیید قرارگرفت. نتایج کلی بر اهمیت ابعاد معنایی، کالبدی و اجتماعی در بازآفرینی بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهر اردبیل تأکید داشته و لزوم تمرکز بر این حوزه‌ها و تقویت ابعاد زیست‌محیطی و نهادی را گوشزد می‌کند.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Place quality is considered a fundamental pillar in the redevelopment process of deteriorated urban textures, with its multifaceted dimensions significantly influencing the livability and sustainability of settlements. Given the numerous challenges within deteriorated and inefficient urban areas, accurately identifying and prioritizing indicators of place quality is a crucial step toward formulating effective strategies. Accordingly, this research aimed to analyze, prioritize, and assess the importance of dimensions and indicators of place quality in the redevelopment of Ardabil city&rsquo;s deteriorated and inefficient textures, based on expert perspectives. The novelty of this study lies in the integration of a dual approach, encompassing Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) methods (MARCOS) and statistical testing (One-Sample T-Test), for simultaneously evaluating the importance and adequacy of indicators, with a specific focus on Ardabil city as the case study. The research methodology is descriptive-analytical, employing a researcher-made questionnaire for data collection and analysis. The statistical population comprises professors, experts, and managers involved in the improvement, renovation, and redevelopment of urban textures in Ardabil. Using a non-probability convenience sampling method, a sample size of 43 individuals was obtained. The results derived from the research findings and the MARCOS method indicated a high priority for semantic-perceptual (score 0.85), physical-spatial (score 0.80), and socio-cultural (score 0.72) criteria. The One-Sample T-Test confirmed the overall desirability of all 28 investigated indicators. The overall findings underscore the significance of semantic, physical, and social dimensions in the redevelopment of Ardabil&rsquo;s deteriorated and inefficient urban textures, highlighting the necessity of focusing on these areas while also strengthening the environmental and institutional dimensions</span></span></span> بازآفرینی شهری, کیفیت مکان, تحلیل تصمیم‌گیری چند معیاره مارکوس, آزمون تی‌تک‌نمونه‌ای, شهر اردبیل Urban Regeneration, Place Quality, MARCOS Multi-Criteria Decision Analysis, One-Sample T-Test, Ardabil City 126 150 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3974-1&slc_lang=fa&sid=1 naghi bagherzadeh نقی باقرزاده ثمرین Naqibagherzade@gmail.com 100319475328460024168 100319475328460024168 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز mahsa faramarzi مهسا فرامرزی اصل mahsa_faramarzi@yahoo.com 100319475328460024169 100319475328460024169 Yes Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز Mostafa Basiri مصطفی بصیری mostafabasiri@iau.ir 100319475328460024170 100319475328460024170 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز