Geographical Space

fa ارائه الگوی بهینه عدالت شهری در شهر ساری با رویکرد آمیخته (کیفی-کمی) و مدل‌سازی معادلات ساختاری Presenting an optimal model of urban justice in the city of Sari with a mixed approach (qualitative-quantitative) and structural equation modeling تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه و هدف: عدالت شهری به عنوان یکی از مفاهیم بنیادین در برنامه‌ریزی شهری مدرن، به دنبال توزیع عادلانه امکانات و خدمات در میان شهروندان است. نابرابری‌های فضایی در شهرهای ایران، به ویژه ساری، ضرورت ارائه یک الگوی بومی و بهینه را دوچندان می‌کند. این پژوهش با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگویی جامع برای تحقق عدالت شهری در شهر ساری انجام شده است. روش‌شناسی: پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) انجام شد. در بخش کیفی، با استفاده از روش نظریه داده‌بنیاد و انجام ۱۵ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان (مدیران شهری، اساتید و کارشناسان)، و نیز با بهره‌گیری از تکنیک فیش‌برداری از ادبیات نظری، ابعاد و مؤلفه‌های عدالت شهری شناسایی شدند. سپس، با استفاده از تکنیک طوفان مغزی و کسب حدنصاب نظر خبرگان، پرسشنامه محقق‌ساخته تدوین گردید. در بخش کمی، داده‌های حاصل از پرسشنامه (توزیع شده بین ۳۸۴ نفر از کارکنان شهرداری و فرمانداری ساری) با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی و نرم‌افزار Smart PLS  تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج بخش کیفی به شناسایی سه بعد اصلی عدالت شهری منجر شد: 1) عدالت فضایی (با ۱۲ مؤلفه شامل خدمات آموزشی، درمانی، فرهنگی، مذهبی، و...)، 2) عدالت توزیعی (با ۴ مؤلفه اصلی شامل نیاز ساکنان، دسترسی، توزیع فضایی و کارایی خدمات)، و 3) عدالت ساختاری (با ۶ مؤلفه شامل آزادی، برابری، تنوع، استحقاق، مردم‌سالاری و منفعت عمومی). یافته‌های بخش کمی نشان داد که تمامی مؤلفه‌های شناسایی‌شده از بار عاملی و اعتبار مناسب (Cronbach's α > 0.94, AVE > 0.55) برخوردار هستند. بر اساس ضرایب مسیر، عدالت فضایی با ضریب (0.471) بیشترین تأثیر، و عدالت توزیعی (0.363)  و عدالت ساختاری (0.177) در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. نتیجه‌گیری: الگوی ارائه‌شده در این پژوهش، چارچوبی جامع و بومی برای سنجش و ارتقای عدالت شهری در ساری فراهم می‌آورد. نتایج نشان می‌دهد که برای دستیابی به عدالت شهری، تمرکز بر بهبود و توزیع متوازن خدمات فضایی (نظیر توسعه فضاهای سبز، مراکز درمانی و آموزشی) در اولویت اول است و پس از آن، باید به سازوکارهای توزیع عادلانه خدمات و ساختارهای مشارکتی و حقوقی توجه شود.   Introduction and Objective: Urban justice, as one of the fundamental concepts in modern urban planning, seeks a fair distribution of facilities and services among citizens. Spatial inequalities in Iranian cities, especially Sari, double the necessity of providing a local and optimal model. This research was conducted with the aim of designing and validating a comprehensive model for realizing urban justice in the city of Sari. Methodology: The research was conducted with a mixed exploratory approach (qualitative-quantitative). In the qualitative part, using the grounded theory method and conducting 15 semi-structured interviews with experts (city managers, professors, and experts), as well as using the technique of taking notes from theoretical literature, the dimensions and components of urban justice were identified. Then, using the brainstorming technique and obtaining a quorum of experts, a researcher-made questionnaire was developed. In the quantitative section, the data obtained from the questionnaire (distributed among 384 employees of the municipality and governorate of Sari) were analyzed using structural equation modeling with a partial least squares approach and Smart PLS software. Findings: The results of the qualitative section led to the identification of three main dimensions of urban justice: 1) spatial justice (with 12 components including educational, medical, cultural, religious services, etc.), 2) distributive justice (with 4 main components including residents' needs, access, spatial distribution, and service efficiency), and 3) structural justice (with 6 components including freedom, equality, diversity, entitlement, democracy, and public interest). The findings of the quantitative section showed that all the identified components have appropriate factor loading and validity (Cronbach's α > 0.94, AVE > 0.55). Based on the path coefficients, spatial justice had the highest impact with a coefficient of (0.471), followed by distributive justice (0.363) and structural justice (0.177). Conclusion: The model presented in this study provides a comprehensive and local framework for measuring and promoting urban justice in Sari. The results show that to achieve urban justice, focusing on improving and distributing spatial services (such as developing green spaces, medical and educational centers) is the first priority, and then attention should be paid to mechanisms for the fair distribution of services and participatory and legal structures. عدالت شهری, عدالت فضایی, عدالت توزیعی, عدالت ساختاری, شهر ساری, مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM), رویکرد آمیخته. Urban justice, spatial justice, distributive justice, structural justice, Sari city, structural equation modeling (SEM), mixed approach. 1 31 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4020-1&slc_lang=fa&sid=1 Javad Asghari GHajari جواد اصغری قاجاری 2092408968@iau.ac.ir 100319475328460024124 100319475328460024124 No Abbas Arghan عباس ارغان arghan1349@iau.ac.ir 100319475328460024125 100319475328460024125 Yes Mohamadreza Zand Moghadam محمدرضا زندمقدم Dr.zandmoghadam@iau.ac.ir 100319475328460024126 100319475328460024126 No