:: دوره 20، شماره 70 - ( 6-1399 ) ::
جلد 20 شماره 70 صفحات 89-61 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی عوامل کالبدی مؤثر بر احساس امنیت روستاییان در سکونتگاه‌های روستایی (مطالعه موردی: شهرستان بینالود)
علی اکبر عنابستانی* 1، مهدی جوانشیری2
1- گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه فردوسی مشهد. (نویسنده مسئول).
2- دانشجوی دکتری دانشگاه فردوسی مشهد.
چکیده:   (3099 مشاهده)
یکی از نیازهای اولیه انسان برای زندگی داشتن امنیت است. امنیتی که بخش عمده آن در فضاهای سکونتگاهی شکل می­گیرد. محققان بر این باورند که عوامل گوناگونی چون عوامل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و ... در ایجاد احساس امنیت مؤثرند که در این میان می­توان به نقش و تأثیرات کالبدی نیز اشاره نمود. هدف از انجام این پژوهش بررسی عوامل کالبدی مؤثر بر احساس امنیت روستاییان سکونتگاه­های روستایی در شهرستان بینالود، با بهره‌گیری از رویکرد «پیش‌گیری از جرم با استفاده از طراحی محیط» یا CPTED می‌باشد. پژوهش حاضر، از حیث هدف «کاربردی» و به لحاظ روش و ماهیت «توصیفی - تحلیلی» است. در این تحقیق برای ارزیابی عوامل مؤثر بر احساس امنیت کالبدی، از نظرات 16 نفر کارشناس و برای برآورد سطح احساس امنیت کالبدی روستاییان، از ساکنان 8 روستای شهرستان بینالود پرسشگری شد که از مجموع 5766 خانوار در روستایی، حجم نمونه‌ای برابر 190 خانوار با روش نمونه‌گیری تصادفی- طبقه‌ای انتخاب شدند. در این پژوهش ابتدا با روش تحلیل سلسله‌مراتبی فازی ضریب تأثیر 9 عامل کالبدی مؤثر بر احساس امنیت روستاییان تعیین و مشخص گردید که عامل کالبدی کیفیت معابر با 3/24 درصد بیشترین تأثیر را بر امنیت روستاییان داشته است. در ادامه براساس مدل تحلیل رتبه رابطه خاکستری، سکونتگاه‌های روستایی موردمطالعه از نظر احساس امنیت کالبدی رتبه‌بندی و نتایج نشان داد که روستای ویرانی شرایط بهتری از سایر روستاهای نمونه داشته و به لحاظ کنترل و ساماندهی عوامل کالبدی مؤثر بر احساس امنیت روستاییان در رتبه اول قرار داشته و روستای سرآسیاب نیز در پایین‌ترین کنترل و ساماندهی عوامل کالبدی مؤثر بر احساس امنیت روستاییان قرار گرفته است. نتایج آزمون T تک نمونه‌ای نیز نشان از شرایط نامناسب شاخص‌های کیفیت معابر و تناسبات بصری در روستاهای نمونه و شرایط مناسب‌تر شاخص‌های نظارت غیررسمی و پوشش گیاهی برای افزایش احساس امنیت روستاییان می باشد.

واژه‌های کلیدی: احساس امنیت، رویکرد CPTED، طراحی محیطی، مدل تحلیل رابطه خاکستری، شهرستان بینالود
متن کامل [PDF 1508 kb]   (491 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1395/12/8 | پذیرش: 1396/9/7 | انتشار: 1399/6/10


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 20، شماره 70 - ( 6-1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها