:: دوره 20، شماره 69 - ( 3-1399 ) ::
جلد 20 شماره 69 صفحات 150-131 برگشت به فهرست نسخه ها
ارزیابی بافتهای فرسوده مناطق روستایی با تأکید بر سازههای فرم روستایی (مطالعه موردی: پیرامون کلانشهر تهران)
لیلا دیانی1 ، مهدی پورطاهری* 2، عبدالرضا رکن الدین افتخاری3 ، حسن احمدی3
1- دانش‌آموخته دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه تربیت مدرس.
2- گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه تربیت مدرس. (نویسنده مسئول).
3- گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه تربیت مدرس.
چکیده:   (3487 مشاهده)
فرم روستایی بهعنوان الگوی فضایی جامع، بیحرکت، موضوعات کالبدی پایدار در روستا تعریف شده است. در این راستا، سازههای اصلی فرم روستایی یعنی تیپ ساختمان؛ زیربناها؛ کاربری اراضی؛ تراکم؛ و توزیع مبنایی برای ارزیابی و یا ساماندهی بافتهای فرسوده روستایی قرار گرفته میشود؛ زیرا بافت فرسوده در مناطق روستایی از نظر فرم و محتوی، کارایی خود را از دست داده است. این مسأله در کشور مطرح شده ولی بسیاری از مدلها چندان با واقعیت متناسب نبوده لذا مداخله برای ایجاد تعادل ضرورت مییابد. در این راستا، یکی از اقدامات بنیادین و اولیه در رابطه با مناطق فرسوده روستایی، رتبهبندی اینگونه مناطق بر مبنای پنج عنصر کلی مربوط به فرم روستایی است تا بدین طریق مناطقی که وضعیت نامطلوبتری در خصوص فرم روستایی دارند شناسایی و ساماندهی (نوسازی) به شکل محسوستری در آنها انجام گیرد؛ اما تاکنون ارزیابی علمی در این زمینه انجام نگرفته است. به تازگی، روش ارزیابی تولید وزنی تجمعی (WASPAS) بهعنوان یکی از کاربردیترین روشهای رتبهبندی معرفی شده است؛ از اینرو، پژوهش حاضر در پی ارزیابی و رتبهبندی بافتهای فرسوده روستاهای پیرامون کلانشهر تهران با تأکید بر سازههای اصلی فرم روستایی است. بر این اساس، روش تحقیق این مقاله از نوع توصیفیـ کاربردی و شیوه جمعآوری اطلاعات به دو صورت کتابخانهای و میدانی بوده که با استفاده از پرسشنامه، نظر ۲۶۰ نفر خانوار روستایی و ۱۵ نفر از نهادهای محلی در روستاهای فرسوده پیرامون کلانشهر تهران در هشت شهرستان از استان تهران منتخب و پانزده متخصص علمی بهمنظور وزندهی به شاخصها دریافت، توصیف و تحلیل شد. نتایج بهدست آمده نشان میدهد روستاهای مشهدفیروزکوه، یهر، کبیرآباد، قوئینک رخشانی، جعفرآباد باقراُف، وسطر، حصار کوچک، زواره بید، حسن آباد باقراُف در مقایسه با روستاهای دیگر، شرایط نامطلوبی را به لحاظ وضعیت موجود فرم روستایی به کمک روش واسپاس داشته اند.
واژه‌های کلیدی: فرم روستا، بافت های فرسوده روستایی، روش ارزیابی تولید وزنی تجمعی (WASPAS)، روش آنتروپی شانون، تهران
متن کامل [PDF 883 kb]   (800 دریافت)    
نوع مطالعه: كاربردي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1397/1/29 | پذیرش: 1397/7/30 | انتشار: 1399/3/10


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 20، شماره 69 - ( 3-1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها