شهرام بهرامی، الهه اکبری، محمد معتمدی راد،
دوره ۱۴، شماره ۴۸ - ( ۱۲-۱۳۹۳ )
چکیده
چکیده
شبکههای زهکشی بهعنوان بخشی از لندفرمهای ژئومورفولوژیک در مقابل حرکات نئوتکتونیک حساس هستند. هدف این پژوهش بررسی ناهنجاری سلسله مراتبی شبکه زهکشی و ارتباط آن با تکتونیک در حوضههای زهکشی صدخرو و کلاتهسادات (دامنه جنوبی کوههای جغتای)، فاروبرومان (دامنه جنوبی بینالود) و گلیان (دامنه شمالی کوههای آلاداغ) میباشد. شاخصهای ناهنجاری سلسله مراتبی (∆a)، تراکم ناهنجاری سلسله مراتبی (ga)، شاخص انشعابات (R)، شاخص درصد عدم تقارن حوضه (PAF)، نسبت شکل حوضه (BS) و میانگین طول آبراهه درجه ((LN۱ در آن مورد محاسبه قرار گرفت. سپس رابطه خطی بین پارامترها و ضریب همبستگی بین آنها بهدست آمد. بررسی دادهها نشان میدهد که رابطه مستقیمی بین∆a و ga با ضریب همبستگی بالا (۹۶۳/۰r=) در حوضههای مطالعاتی وجود دارد. همچنین رابطه مستقیمی بین پارامترهای ∆a و ga با پارامترهای ,PAF BS و LN۱ میباشد. ضریب همبستگی ∆aبا پارامترهای PAF، BS و LN۱ به ترتیب ۷۹۶/۰، ۷۳۷/۰ و ۸۹۲/۰ و ضریب همبستگی ga با پارامترهای PAF، BS و LN۱ نیز به ترتیب ۹۲۰/۰، ۸۷۵/۰ و ۸۹۶/۰ بهدست آمد. رابطه معناداری بین R و دیگر پارامترها وجود ندارد. بررسی روابط بین پارامترها نشاندهنده کارایی بالای شاخص ∆a و ga در مقایسه با شاخص R برای شناسایی تکتونیک فعال حوضههای زهکشی میباشد. براساس شاخصهای مذکور، هر چند تمام حوضههای مطالعاتی از نظر تکتونیکی فعال هستند اما بیشترین فعالیت تکتونیکی به ترتیب در حوضههای فاروبرومان، صدخرو و گلیان و کمترین مربوط به حوضه کلاته سادات میباشد.