fa رابطه‌ی بین رویداد زلزله‌ها، زمان و بارش در ایران تخصصي Special پژوهشي Research <p>وقوع چندین زلزله در سال های اخیر در هنگام شب و انتظار رابطه وقوع آن ها با آبهای زیرزمینی محرک انجام این پژوهش برای بررسی دو مسأله ی رابطه زلزله ها با زمان وقوع و همچنین با مقادیر بارش ها در ایران و در واحدهای زمین ریخت شناختی آن بوده است که برای انجام آن زلزله ها ی 4 ریشتر و بیش از آن طی سال‌های 1980- 2009 از پایگاه پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله و داده های بارش10، 15، 20، 30، و 40 روز قبل از وقوع زلزله از پایگاه سازمان هواشناسی به دست آمد و در اکسل دسته بندی شد و رابطه ی آن ها با روش های آماری تجزیه و تحلیل گردید. نتایج آزمون‌های کای دو و فی نشان داد که به طور کلی در طی 30 سال و همچمین در هر سال در طی دوره آماری تفاوت معنی‌داری در فراوانی وقوع زلزله‌ها در شب یا روز وجود ندارد.. در مورد رابطه‌ی زلزله با بارش ها نیز همبستگی سیپرمن وضعیت بدون همبستگی را در هر 5 بازه‌ی زمانی (10 روز، 15، 20، 30 و 40 روز قبل از وقوع زلزله) نمایان کرد. همچنین از نظر فراوانی وقوع زلزله با فراوانی بارش‌های قبل نیز، به طور کل رابطه‌ی معنی‌داری به دست نیامد. نظری دقیق‌تر به نتایج نشان داد که در بعضی سال‌ها در هر بازه‌ی زمانی یک رابطه‌ی معنی‌دار را می‌توان یافت ولی این روابط بیشتر در نبود بارش یا کم بودن آن معنی دارند. با وجود این ، فراوانی وقوع زلزله‌ با فراوانی بارش‌ قبل از آن در بعضی سال ها در واحد زاگرس نتایج معنی داری را ارائه داد؛ به طوری که آزمون‌های کای‌دو و وی کرامر نشان داد که در سال 1996 در بازه‌ی زمانی 10 روز و 15 روز با افزایش بارش تا مرز 38 میلی‌متر رخداد زلزله بیشتر شده است. به عبارت دیگر از 42 مورد زلزله‌ی به وقوع پیوسته در 14 مورد، زلزله‌ها بارشی بیشتر از 10 میلی‌متر و کمتر از 38 میلی‌متر داشتند؛ در صورتی‌که با گذشت بارش از مرز 38 میلی‌متر ، 28 مورد زلزله به وقوع پیوسته است.</p> <p>In this research has been tried to do a statistically study in Iran and geomorphic zones to open a statistically discussion about time of earthquakes and their probably correlation to amount of rainfalls at some days before earthquakes.Earthquakes including 4 Richter and above records was obtained from site of IIEES (International Institute of Earthquake Engineering and seismology ) and the rainfall records occurring 10, 15, 20, 30 and 40 days before the earthquakes occurrence (DFEO). All of data and then data relation to each geomorphic states sort on excel spreadsheet and analyzed at 19 version of SPSS software using to different tests. X2 test and phi test show that there isn&#39;t any significant difference between occurrence of earthquakes frequency at day times and nights during 30 years. Spearman correlation coefficient didn&rsquo;t show a significant relationship between amount of rainfalls during 4 periods (10, 15, 20, 30, and 40 DFEO) and earthquakes. X2 test and Cramer&#39;s V test also showed a poor association between rainfalls and earthquakes numbers. However, more study on data elucidate that it can find a significant correlation at some years. Results showed there is a relation between frequencies of occurrence rainfalls for 10 DFEO and frequencies of earthquakes at the Zagros state. Nonetheless, it wasn&#39;t observed any relation when the rainfalls under 10 mm unaccounted in analysis. So, this clears that more earthquakes at the Zagros state occurred at lack or less rainfall situation. But, a more study on data during the time periods showed a significant relation for 10 and 15 DFEO in 1996 on which occurrence of earthquakes has increased along with increasing of precipitation to 38 mm limit namely, among of 52 earthquakes, 14 cases of earthquakes have included more than 10 mm and less than 38 mm rainfall, whiles, it has occurred 28 cases of earthquake when rainfalls have passed from 38 mm limit.</p> گسل, زمین‌لرزه, بارش, زمان, ایران fault, Earthquakes, rainfall, day times, Iran. 137 153 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-441-2&slc_lang=fa&sid=1 ایرج جباری ir_jabbari@yahoo.com 100319475328460011494 100319475328460011494 Yes دانشگاه رازی کرمانشاه زینب قادری Z_Ghaderi20@yahoo.com 100319475328460011495 100319475328460011495 No دانشگاه رازی کرمانشاه