fa کاربرد روش‌های نوین تصمیم‌گیری چند شاخصه در برآورد پتانسیل سیل‌خیزی با تاکید بر عوامل ژئومورفیک (مطالعه موردی: حوضه رودخانه آجرلو چای) تخصصي Special پژوهشي Research <div align="justify" style="direction: rtl">چکیده<br> سیلاب از اصلی‌ترین بلایای طبیعی جهان می‌باشد. با افزایش شدت و فراوانی رخدادهای سیل، نگرانی های جهانی در خصوص افزایش مرگ و میر و ضررهای اقتصادی ناشی از آن افزایش یافته است. در این مطالعه با هدف تعیین پهنه‌های سیل‌خیز، حوضه رودخانه آجرلو چای با استفاده از رویکرد نوین سیستم‌های تصمیم‌گیری چند‌شاخصه و مدل فازی پهنه بندی شده است. در این زمینه از هشت پارامتر طبیعی و انسانی شامل: بارش، کاربری زمین، خصوصیات مورفولوژیک دامنه‌ها مثل شیب دامنه‌ها، ارتفاع، شاخص پوشش گیاهی، فاصله از رودخانه‌های اصلی، تراکم شبکه زهکشی و سنگ-شناسی برای اجرای مدل استفاده شده است. پس از تولید لایه های عوامل و از بازدید میدانی و تصاویر ماهواره‌ای به منظور اصلاحات مورد نیاز لایه‌های تهیه شده استفاده شد. سپس، ازطریق توزیع پرسشنامه و جمع آوری نظریه‌های کارشناسی با استفاده از روش AHP ، به هر یک از معیارها و زیرمعیارها وزنی اختصاص یافت، سپس از طریق همپوشانی لایه‌ها در محیط GIS و با استفاده از عملگرهای فازی نقشه خطر سیل خیزی تهیه گردید. با توجه به نقشه پهنه‌بندی سیلخیزی، پهنه‌های با خطر بسیار زیاد در بالا دست حوضه واقع گردیده‌اند، این سطوح اغلب شیب بالای 40 درصد، پوشش گیاهی کم تراکم، دامنه های واگرا با پروفیل محدب را تشکیل می دهند. در نقشه پهنه‌بندی خطر سیلگیری، پهنه-های با خطر بسیار زیاد در پایین دست حوضه قرار دارند. این مناطق اغلب نواحی کم شیب، سطوح همگرا با پروفیل مقعر، نواحی پست و حاشیه رودخانه‌ها را تشکیل می‌دهند.</div> <div align="justify">Abstract<br> &nbsp;Flooding of major natural disasters in the world. With increasing intensity and frequency of flood events, global concerns about increased mortality and economic losses resulting from increased. This study aimed to determine areas of potential flooding, river basin Ajurloo chay using a new approach to multi-criteria decision systems and fuzzy model is zoning. In the field of natural and man-eight parameters including rainfall, land use, the morphological characteristics such as steep slopes, altitude, vegetation index, and distance from major rivers, drainage density and lithology is used to run the model. After producing layers of the field visit and satellite images were used in order to obtain the required layers. Then, gathered through questionnaires and expert opinion using the AHP, the weight assigned to each criterion and sub is found, then the overlapping layers in GIS and flood risk maps were prepared using fuzzy operators. According to the map of the area of the silkhisi, regionalization is a very high risk in the basin have been located upstream, this high slope often 40 percent levels, low vegetation density, range of diverging with convex profiles they established. A flood risk map were in the regionalization of the area, with a very high risk in the basin are located downstream. These areas are often low-slope areas converge with concave profiles, levels, areas and rivers make up the margin.</div> واژگان کلیدی: آجرلو ‌چای, سیل‌خیزی , پهنه بندی,تصمیم‌گیری چند شاخصه, منطق فازی. Keywords: Ajurloo chay, flood zoning, multi-criteria decision making, fuzzy logic 67 82 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1238-2&slc_lang=fa&sid=1 Ali Dalal ughli علی دلال اوغلی Email: @yahoo.com 100319475328460014004 100319475328460014004 No گروه‌ ژئومورفولوژی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران M.H. Fathi محمد حسین فتحی Geo.fathi@gmail.com 100319475328460014005 100319475328460014005 Yes گروه ژئومورفولوژی دانشگاه افسری امام علی (ع) (نویسنده مسئول مقاله) Kazem khoshdel کاظم خوشدل Khoshdel8@tabrizu.ac.ir 100319475328460014006 100319475328460014006 No دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی دانشگاه تبریز