fa پیش بینی درازمدت متغیرهای اقلیمی در ساحل شمالی ایران با تأکید بر عدم قطعیت مدل های اقلیم جهانی تخصصي Special پژوهشي Research <p>تغییر اقلیم در دوره های آتی می تواند تبعات منفی گوناگونی بر منابع آب، کشاورزی، محیط زیست، بهداشت، اقتصاد و... برجای گذارد. هدف این پژوهش، بررسی وضعیت اقلیم آینده در ساحل شمالی ایران است. داده‌های مورد استفاده شامل داده‌های روزانه بارش، دمای بیشینه، دمای کمینه و ساعت آفتابی مربوط به 10 ایستگاه سینوپتیک حاشیه دریاچه خزر و داده های ماهانه دما و بارش مدل های جفت شده جوی- اقیانوسی می باشد. عدم قطعیت و عملکرد مدل‌های اقلیم جهانی با استفاده از معیارهای دقت برای دوره پایه (2000-1971) بررسی و اعتبارسنجی مدل مولد تصادفی داده‌های آب و هوایی با استفاده از آزمون‌های آماری کلموگراف- سمیرنوف، Tو F در تمام ایستگاه ها ارزیابی گردید. اقلیم آینده منطقه خزری براساس مدل های Mpeh وNcccsm برای دوره‌های آماری 2030-2011 و 2065-2046 تحت سه سناریوی SRA1B،SRA2 وSRB1 پیش بینی شده است. نتایج حاصل از پیش بینی دما و بارش در منطقه خزری نشان داد که روند دما در آینده افزایشی است و این افزایش برای دمای حداقل بیشتر از دمای حداکثر می باشد. بیشترین افزایش دما نسبت به دوره مشاهداتی، در دوره اول در ماه های سپتامبر، اکتبر و نوامبر (فصل پاییز) و در دوره دوم در ماه های ژولای، اگوست و سپتامبر (فصل تابستان) مشاهده شده است. همچنین بررسی‌های فصلی و ماهانه بارش نشان می‌دهد که در منطقه خزری در دوره آتی بارش پاییزه افزایش و بیشترین بارش با یکماه تأخیر نسبت به دوره کنونی در ماه نوامبر رخ خواهد داد. بارش در فصل زمستان بویژه در ماه فوریه نسبت به دوره مشاهداتی افزایش و در فصل تابستان 13 درصد و در بهار حدود 5 درصد کاهش خواهد یافت. .</p> <p>In the near future climatic change can lead to different negative results on various systems including water, agriculture, environment, healthcare, industry and economy. The study purpose is to evaluate the future climate conditions in the northern shore of Iran. We used collection of long- term daily data of precipitation, minimum and maximum temperature and sunshine for 10 synoptic stations and monthly rainfall and temperature of coupled ocean- atmosphere models data In this study. First, the uncertainty and operation of the global climate models are evaluated for baseline period (1971-2000) and then stochastic weather generator model is validated and analyzed using statistical tests like K-S, T and F. The future data for 2011-2030 and 2046-2065 are generated for each station base on the Mpeh and Ncccsm models under three scenarios of SRA1B, SRA2 and SRB1. The prediction results showed that trend of temperature will be ascending and the minimum temperature will increase more than maximum temperature. In the first study course, maximum of increasing of temperature will be in September, October and November (autumn season) and in the second study course will be in July, august and September (summer season). Also, seasonal and monthly study of rainfall in both the models showed that the autumn and winter rainfall will increase and the maximum rainfall will occur in november in the Caspian Sea area. Summer rainfall about 13% and Spring rainfall about 5 % will decrease in comparison to the normal level.</p> تغییر اقلیم, مدل های جفت شده جوی - اقیانوسی, مدل مولد تصادفی آب و هوا, منطقه خزری. Climate Change, Coupled Ocean- Atmosphere Models, Stochastic Weather Generator model, Caspian Sea Area. 95 113 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1607-1&slc_lang=fa&sid=1 hossain mohammadi حسین محمدی hmmohammadi@yahoo.com 100319475328460012209 100319475328460012209 No دانشگاه تهران ghasem azizi قاسم عزیزی ghazizi@ut.ac.ir 100319475328460012210 100319475328460012210 No دانشگاه تهران fatemeh rabbani فاطمه ربانی rabbani80sep@ut.ac.ir 100319475328460012211 100319475328460012211 Yes دانشگاه تهران داریوش مظاهری 100319475328460012212 100319475328460012212 No دانشگاه تهران