fa ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر روند تغییرات دما و بارندگی حوضه آبخیز باراندوزچای در استان آذربایجان غربی با استفاده از مدل‌های چرخش عمومی جو تخصصي Special پژوهشي Research <p>تغییراقلیم از دیدگاه بسیاری از صاحب‌نظران یک پدیده‌ی طبیعی است که در توالی‌های زمانی بلند مدت به‌وقوع می‌پیوندد. تأثیر فعالیت‌های بشری سبب تشدید اثرات پدیده تغییراقلیم، شدت روند تغییرات و تغییر بازه‌ی زمانی توالی تغییرات اقلیمی می‌شود. در بررسی تغییراقلیم می‌توان از پارامترهای هواشناسی به‌عنوان شاخص‌های تغییراقلیم استفاده نمود. هدف از این پژوهش شبیه‌سازی پیامدهای تغییراقلیم بر روی دما و بارندگی حوضه‌ی آبخیز باراندوزچای است. ابتدا داده‌های اقلیمی دوره‌ی پایه از سال 1990 تا سال 2009 میلادی به‌صورت روزانه فراهم شد. سپس با استفاده از الگوی LARS-WG اقدام به ریزمقیاس‌نمایی داده‌های حاصل از مدل‌های GCM منتخب گردید و داده‌های روزانه اقلیمی تا سال 2040 میلادی تولید گردید. در نهایت اقدام به بررسی و آنالیز روند تغییرات دما و بارش برای حوضه‌ی مورد مطالعه گردید. نتایج پژوهش نشان داد که در دوره‌های آتی مولفه‌ دما نسبت به دوره‌ی پایه افزایش خواهد یافت. طوری که در دو مدل GCM مورد استفاده در این مطالعه و 5 سناریوی انتشار گازهای گلخانه‌ای، این افزایش دیده می‌شود. نتایج نشان داد که میزان بارندگی‌ در دوره‌ی آتی به میزان قابل توجهی افزایش خواهد یافت. ولی با این حال تغییر در الگوی زمانی بارندگی‌ها مشاهده می‌گردد. میانگین سالانه بارندگی دوره‌ی پایه 287.37 میلی‌متر است و این میزان برای دوره‌ی آتی و دو سناریوی A1B و A2 مدل CNRMCM3 به‌ترتیب برابر 324.55 و 356.28 میلی‌متر و برای سه سناریوی A1B و A2 و B1 مدل‌-IPSLCM4 به‌ترتیب برابر با 320.44 و 333.6 و 324.63 میلی‌متر خواهد بود که بیش‌ترین افزایش را سناریوی A2 مدل CNRMCM3 با میزان 68.91 میلی‌متر نسبت به دوره‌ی پایه خواهد داشت. هر چند که در بعضی از سناریوها کاهش بارندگی مشاهده می‌گردد. با این حال افزایش بارندگی در اکثر سناریوهای مورد مطالعه این مدل‌ها مشاهده می‌گردد ولی افزایش دما می‌تواند این افزایش بارندگی را با افزایش میزان تبخیر و تعرق و افزایش نیاز آبی گیاهان خنثی نماید. از طرف دیگر با توجه به این‌که بارندگی‌در فصل زمستان کاهش خواهد یافت، میزان برف باریده شده در منطقه که منبع مهم ذخیره آب‌های زیرزمینی می‌باشد، کاهش خواهد یافت.</p> <p>Abstract Climate change is a natural phenomenon that occurs in sequences of long-term return periods. Human activities impacts cause to aggravate the effects of sequences of climate changes, the intensity of changes trend and intervals. Climate change can be studied by the meteorological parameters as its indicators. The purpose of this study is to simulate the consequences of global climate change on temperature and precipitation in Barandoezchay watershed. First, the watershed climatic data from 1990-2009 were collected on daily basis, and LARS-WG model was applied to downscale data obtained from GCM models That were selected and daily climatic data was generated until 2040.Then, the trends of temperature and precipitation for the study watershed were analyzed. The results showed that in future period&rsquo;s temperature component will increase compared to the base period. So that under two GCM models that used in this study and 5 scenarios of greenhouse gas emissions, this increase is seen. Also the results showed that rainfall rate will increase significantly in the future. But however, there are changes in temporal patterns of precipitation. Annual average of rainfall in the base period is 287.37 mm, and this rate for A1B and A2 scenarios in the CNRMCM3 model are 324.55 and 356.28 mm respectively. This rate for A1B, B1 and A2 scenarios in the IPSLCM4 model are 320.44, 333.6 and 324.63 mm respectively, that highest increase is in the A2 scenario in CNRMCM3 model. Although there is the decrease in rainfall in some scenarios of this models. However there are rainfall increases in the most of studied scenarios of all models, but temperature increase can counteract rainfall increasing with the increasing in the evapotranspiration and increasing in plants water demand. On the other hand, Due to the rainfall will decrease in the winter, the snow that fallen in region and is the main source of ground water storage, will be reduced.</p> مدل‌های GCM, LARS-WG, تغییراقلیم, حوضه‌ی باراندوزچای, ریزمقیاس‌نمایی GCM, LARS-WG, Climate change, Barandoezchay watershed, downscaling 151 168 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1638-1&slc_lang=fa&sid=1 محمد محمدلو muhammad.muhammadlou@gmail.com 100319475328460012216 100319475328460012216 Yes دانشگاه لرستان علی حقی زاده alihaghi20@gmail.com 100319475328460012217 100319475328460012217 No دانشگاه لرستان حسین زینی وند h.zeinivand@gmail.com 100319475328460012218 100319475328460012218 No دانشگاه لرستان ناصر طهماسبی پور n.tahmasbipour@yahoo.com 100319475328460012219 100319475328460012219 No دانشگاه لرستان