fa تحلیل الگوهای سری زمانی بارش در ایستگاه هواشناسی خوی تخصصي Special پژوهشي Research چکیده بارش یکی از عناصر اصلی وضعیت اقلیمی هر منطقه به شمار می‌رود. کاهش یا افزایش میزان بارندگی بر بسیاری از پدیده‌های اقلیمی و محیطی اثر دارد. ثأثیرات مستقیم آن در زندگی بشر نیز قابل توجه می‌باشد. تکنیک‌های آماری ابزار سودمندی برای برآورد رفتار متغیرهای اقلیمی هستند. در این پژوهش با استفاده از روش‌های آماری به تحلیل رفتار بارش ایستگاه هواشناسی خوی پرداخته شده است. آزمون‌های آشکار سازی روند با استفاده از روش‌های همبستگی پیرسون، اسپیرمن، من کندال انجام شده است. نتایج این روش‌ها، بیانگر وجود روند کاهشی معنی‌دار، در بارش سالانه خوی می‌باشد. با اعمال روش تحلیل طیفی بر روی داده-های بارش، چرخه‌های نهان آن، مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاصل از تحلیل طیفی نشان داد که در سطح 95 درصد اطمینان، به جز همساز 14، همساز 7 و 19 نیز معنی‌دار بوده و وجود روند کاهشی در سری زمانی مورد تأیید می‌باشد. در نهایت برای پیش‌بینی بارش سالانه خوی، از مدل آریما بهره گرفته شد. در این روش، سه الگوی اولیه مورد برازش قرار گرفت. آزمون نیکویی برازش مدل، شامل آزمون ضرایب، آزمون استقلال مانده‌های مدل، آزمون آکائیک و توان پیش‌بینی مدل، نشان داد که از میان سه الگوی برازش داده شده، الگوی (1،1،0) آریما، الگوی برتری برای بارش سالانه می‌باشد که بر اساس آن تا سال 2015 میلادی با اطمینان95 درصد، بارش خوی پیش‌بینی شد. Abstract Precipitation is one of the key elements in the climate of each region. Decrease or increase precipitation, climate and environmental phenomena that impress. Direct effects of climate on human life are significant. Statistical techniques, a useful tool for predicting the behavior of the climate variables. In this study, using statistical methods, precipitation behavior is analyzed in Khoi meteorological station. For this purpose, statistical data of annual average Precipitation during the period 960- 2011 have been used. In this study with Using the methods Pearson, Spearman and man-Kendal, have been attempted to investigate the precipitation trend. The results of these methods show significant decreasing trend in annual rainfall in the Khoi meteorological station. By applying a spectral analysis method based on precipitation data, its full cycle, were evaluated. The results of spectral analysis showed that the 95% confidence level, the first harmonic was significant. Finally the arima model to predict annual precipitation in the Khoi metorological station is used. In this way, four basic models were fitted. Goodness of fit tests, including tests of coefficients, remained independent test of the model, using Akaike and prediction model, indicates that between the four models fitted ,arima model (1, 1, 0) is the best fitted to annual precipitation. Based on this model, Khoi meteorological station annual precipitation, with 95 percent, by 2016 AD, was predicted. کلید واژه‌ها: روند, تحلیل طیفی, مدل آریما, ایستگاه خوی. Keywords: Trend, Spectral Analysis, ARIMA Model, Khoi Station. 1 17 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1692-1&slc_lang=fa&sid=1 سید حسین میرموسوی 10031947532846004677 10031947532846004677 Yes استادیار گروه جغرافیای دانشگاه زنجان. مسعود جلالی o.jalali22@yahoo.com 10031947532846004678 10031947532846004678 No استادیار گروه جغرافیای دانشگاه زنجان هوشنگ آبختی گروسی 10031947532846004679 10031947532846004679 No دانشجوی اقلیم شناسی در برنامه ریزی محیطی دانشگاه زنجان ندا خائفی 10031947532846004680 10031947532846004680 No دانشجوی اقلیم شناسی در برنامه ریزی محیطی دانشگاه زنجان.