fa تحلیلی بر عوامل موثر در آسیب‌پذیری مسکن روستایی در برابر سانحه زلزله (مطالعه موردی دهستان سجاسرود- خدابنده استان زنجان) تخصصي Special پژوهشي Research چکیده مسکن به عنوان عمده‌ترین بخش بافت کالبدی، نقش اساسی در شکل‌گیری ساختار فضایی و هویت معماری روستایی دارد و مهم‌ترین معیار رضایت‌مندی از مسکن در استحکام آن خلاصه می‌شود. با توجه به ناپایدار بودن عرصه جغرافیایی کشور در رابطه با سانحه طبیعی زلزله، مواردی از قبیل عدم رعایت ضوابط فنی، استفاده از مصالح ساختمانی سنتی و غیر مقاوم و فرسوده بودن مساکن منجر به آسیب‌پذیری بیشتر سکونت‌گاه‌های روستایی در برابر زلزله شده است. هدف این تحقیق، بررسی وضعیت مسکن روستایی و عوامل تاثیرگذار در آسیب‌پذیری آن در دهستان سجاسرود است. به این منظور داده‌های مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه جمع‌آوری شده و با استفاده از نرم‌افزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از تحلیل داده‌ها نشان‌دهنده پائین بودن ظرفیت‌های محلی برای مقابله با آسیب‌پذیری مسکن در برابر زلزله در بین خانواده‌های نمونه است. از بین ظرفیت‌های محلی نامناسب‌ترین مورد به ظرفیت کالبدی مسکن اختصاص دارد. علاوه بر این تحلیل رگرسیونی ظرفیت‌های محلی نشان می‌دهد که عوامل اقتصادی و کالبدی به ترتیب با 491/0 و 298/0 بیش‌ترین میزان تاثیر و عوامل نهادی و اجتماعی با 126/0 و 160/0 کم‌ترین میزان تاثیر را در آسیب‌پذیری مسکن در منطقه مورد مطالعه داشته‌اند. Abstract Housing as a major structural part of the settlement, having major role in the formation of spatial structure and identity of rural architecture, and The most important measure of housing satisfaction can be summed up in its strength. With respect to the unstable in geographical conditions in relation to earthquake as a natural disaster in Iran, and thanks to it`s non-compliance with technical standards in the construction, the use of traditional and non-resistant building materials and housing was worn, leading to greater vulnerability of rural settlements to earthquake disaster. The aim of this study was to investigate the situation and determine the vulnerability of rural housing in Sjasroud County in Zanjan Province. Data were collected using questionnaires and interviews and analyzed through SPSS statistical tests. The results of data analysis shows low local capacity to deal with housing in earthquake vulnerability among families, and of inadequate local capacity allocated to physical capacity of housing. In addition, regression analysis showed that the local capacity for economic and physical factors, respectively, with 0.491 and 0.298 the highest level of institutional and social factors, with 0.126 and 0.160 having the lowest impact on the vulnerability of housing in study area. کلید واژه ها: آسیب‌پذیری کالبدی, مسکن روستایی, سانحه زلزله, دهستان سجاسرود. Keywords: Physical Vulnerability, Rural Housing, Earthquake Disaster, Sjasroud County. 127 144 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-765-3&slc_lang=fa&sid=1 جمشید عینالی einalia@gmail.com 10031947532846004709 10031947532846004709 Yes استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان