fa ارزیابی کارایی مدل‌های FSM، PSIAC وEPM در برآورد تولید رسوب اراضی مرتعی (مطالعه موردی: حوضه آبخیز سرخ آباد، استان مازندران) تخصصي Special پژوهشي Research چکیده در مطالعه حاضر، به منظور بررسی وضعیت فرسایش خاک و تولید رسوب در حوضه آبخیز سرخ آباد استان مازندران، ابتدا به اندازه‌گیری رسوب ویژه مشاهده‌ای از طریق بررسی ابعاد رسوبات تجمع یافته در پشت دو بند سنگ و ملات موجود در خروجی حوضه مذکور پرداخته و سپس با به‌کارگیری مدل‌های FSM، PSIAC وEPM کارایی هر یک از این مدل‌ها در برآورد میزان فرسایش و تولید رسوب منطقه مورد ارزیابی قرار گرفت. طبق نتایج حاصل مقدار رسوب مشاهده‌ای و اندازه‌گیری شده در پشت بندهای موجود در منطقه مورد مطالعه، 997/390 تن در کیلومترمربع در سال به‌دست آمد که این میزان برای مدل‌های FSM (رابطه 10)، PSIAC و EPM به ترتیب 411/611، 157/239 و 436/280 تن در کیلومترمربع در سال برآورد گردید. هم‌چنین درصد خطای نسبی محاسبه‌شده برای مدل‌های فوق، به ترتیب معادل 22، 36 و 50 درصد بوده است. با توجه به نتایج به‌دست آمده، مدل EPM به دلیل درصد خطای نسبی کم‌تر نسبت به سایر مدل‌های به‌کار رفته، کارایی بهتری در برآورد فرسایش و تولید رسوب در حوضه آبخیز سرخ آباد داشته است. Abstract In this study, to investigate situation of soil erosion and sediment yield in the Sorkh Abad watershed of Mazandaran province, first measured the specific sediment observed by aspects of sediment accumulated behind two of stone and mortar dam in the output of the mentioned watershed was considered then using models FSM, PSIAC and EPM performance of each of these models to estimate the amount of erosion and sediment yield was evaluated. According obtained results of the observed and measured sediment rate behind dams in the study area was 390.997 ton per square kilometer per year, which were obtained for FSM (equation 10), PSIAC and EPM models 611.411, 239.157 and 280.436 ton per square kilometer per year respectively. Also, the relative error percentage calculated for the above models, respectively 22, 36 and 50 percent. According to the results, the EPM model with relative error percentage less than other models used was better performance to estimate of erosion and sediment yield in the Sorkh Abad watershed. کلید واژه‌ها: تولید رسوب, بندهای اصلاحی, اراضی مرتعی, حوضه آبخیز سرخ آباد, استان مازندران. Keywords: Sediment Yield, Check Dams, Rangelands, Sorkh Abad Watershed, Mazandaran Province. 57 79 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1868-2&slc_lang=fa&sid=1 عطااله کاویان E- mail: a.kavian@sanru.ac.ir E- mail: a.kavian@sanru.ac.ir 10031947532846005678 10031947532846005678 Yes دانشیار دانشکده منابع طبیعی ساری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری. راضیه عسگریان 10031947532846005679 10031947532846005679 No دانش‌آموخته کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری. تاراوش ناطقی 10031947532846005680 10031947532846005680 No دانش‌آموخته کارشناسی مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری. زینب جعفریان جلودار 10031947532846005681 10031947532846005681 No دانشیار دانشکده منابع طبیعی ساری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری. عطا صفری 10031947532846005682 10031947532846005682 No دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری