fa بررسی تاثیر پروژه‌های آبخیزداری بر کیفیت زندگی در نواحی روستایی شهرستان بابل تخصصي Special پژوهشي Research پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر پروژه‌های آبخیزداری بر کیفیت زندگی در نواحی روستایی شهرستان بابل انجام گرفته است. جامعه آماری تحقیق را 5225 نفراز سرپرستان خانوار در 8 روستای هدف پروژه‌های آبخیزداری در شهرستان بابل تشکیل دادند که از طریق فرمول کوکران 300 نفر به عنوان نمونه‌های این تحقیق انتخاب گردید. نمونه‌ها از طریق انتساب متناسب در بین سه گروه روستا با اقدامات پیشرفته، متوسط و ضعیف آبخیزداری انتخاب شدند. نمونه‌گیری دورن روستاها به شیوه تصادفی ساده بود. ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسشنامه بود که روایی صوری و محتوایی آن بر اساس نظر کارشناسان محلی و اساتید دانشگاهی تأیید شد و پایایی آن از طریق محاسبه ضریب آلفای کرونباخ برای سازه‌های مختلف تحقیق بین 68/0 تا 96/0 مورد تأیید قرار گرفت. نتایج آزمون t تک نمونه‌ای نشان داد که در گروه روستاهای با اقدامات آبخیزداری پیشرفته و متوسط سطح کیفیت زندگی کمتر از حد متوسط است. در حالی که در گروه روستاهای با اقدامات آبخیزداری ضعیف سطح کیفیت زندگی بیشتر از حد متوسط است. مولفه‌های چهارگانه کیفیت زندگی از طریق آزمون F مستقل بین سه گروه روستاها مقایسه شد. نتایج نشان داد که وضعیت مولفه اقتصادی و فیزیکی- کالبدی و محیطی-حفاظتی در روستاهای با اقدامات آبخیزداری ضعیف بهتر از دو گروه دیگر است. در حالی که نتایج ارزیابی مولفه اجتماعی نشان داد که وضعیت در روستاهای با اقدامات آبخیزداری پیشرفته بهتر از دو گروه دیگر است. نتایج این تحقیق بیانگر عدم تأثیر اجرای پروژه‌های بزرگ آبخیزداری با تأثیر بلندمدت بر کیفیت زندگی در نواحی روستایی است. به علاوه پروژه‌های کوچک بیولوژیکی که تأثیر عینی و محسوسی بر فعالیت‌های معیشیتی دارند بیشتر بر سطح کیفیت زندگی روستاییان تأثیر داشته است. This study aimed to assess the impact of watershed management projects on quality of life in rural areas of Babol County. The statistical population includes 5225 heads of households in eight villages targeted for watershed management projects in Babol County in which 300 samples were selected by Cochran Formula. Based on appropriate allocation among three groups of villages with strong, medium and weak watershed management activities samples were selected. Random sampling method was used to select head of households within villages. A questionnaire was used in order to collect data and its face and content validity was verified using comments of faculty members and local experts and reliability of the questionnaire was confirmed according to calculate Cronbach's alpha between 0.68 to 0.96. Results of one-sample t-test showed that quality of life level in villages with strong and medium watershed management activities were lesser than average. While in villages with weak watershed management activities the level of quality of life was greater than average. Five components of quality of life were compared among three groups of villages through one-way ANOVA test. Result showed that average means of economical, physical and environmental components in villages with weak watershed management activities were better than two other groups. While assessing social components showed that the situation in villages with strong watershed management activities was better than other two groups. The results of this research revealed that large watershed management projects with long-term effect have on contribution on quality of life in rural areas. Moreover small biological projects which objective and tangible effect on livelihood activities has more contribution on quality of life in rural areas. پروژه‌های آبخیزداری, کیفیت زندگی, نواحی روستایی, شهرستان بابل watershed management projects, quality of life, rural areas, Bobol County 121 142 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-411-3&slc_lang=fa&sid=1 غلامحسین عبدالله زاده abdollahzade1@gmail.com 100319475328460013941 100319475328460013941 Yes دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران (نویسنده مسئول). سودابه رنجبری شاره sodabeh.ranjbary@gmail.com 100319475328460013942 100319475328460013942 No دانش‌آموخته کارشناسی ارشد توسعه روستایی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. رضا علی رحیمی reza-ali.rahimi@yahoo.com 100319475328460013943 100319475328460013943 No کارشناس ارشد، اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان بابل، ایران