fa بررسی نظریه فرکتال در رودخانه زرینه‌رود با استفاده از روش شمارش جعبه‌ای تخصصي Special پژوهشي Research <p style="text-align: justify"><span dir="RTL">هندسه فرکتال کاربردهای بسیاری در قلمرو علوم در دهه&shy;های اخیر پیدا کرده است. استفاده از مدل&shy;های فرکتالی در بررسی پدیده&shy;های ژئومورفولوژیکی طی سال&shy;های اخیر گسترش یافته است.</span> <span dir="RTL">یکی از پرکاربردترین روش‌ها در مطالعه این پدیده&shy;ها، بعد فرکتالی است. در این مطالعه، تجزیه و تحلیل فرکتال برای حوضه رودخانه زرینه‌رود واقع در شمال&shy;غرب ایران با استفاده از روش شمارش جعبه&shy;ای انجام گرفت.</span><span dir="RTL"> برای دست&shy;یابی به این هدف، مطابق روش رودریگز و رینالدو، </span><span dir="RTL">با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و نقشه‌های توپوگرافی</span><span dir="RTL">،</span> <span dir="RTL">تعداد سلول‌های پوشش‌دهنده تمامی طول رودخانه زرینه‌رود </span><span dir="RTL">به همراه انشعابات فرعی آن </span><span dir="RTL">در هفت مقیاس مختلف</span><span dir="RTL">(25، 50، 100، 200، 400، 800 و 1600 متر) </span><span dir="RTL">محاسبه </span><span dir="RTL">و شبکه&shy;های رودخانه‌ای به کمک نرم افزار </span>Arc GIS <span dir="RTL">استخراج گردید. </span><span dir="RTL">بعد فرکتالی محاسبه شده (</span><span dir="RTL">04/1</span><span dir="RTL">) به مقدار اقلیدسی نزدیک است. این بدان معنی است که بعد فرکتالی مشخصه الگوی پیچ‌وخم این رودخانه را نشان می‌دهد. در نتیجه، </span><span dir="RTL">بعد فرکتالی </span><span dir="RTL">پایین </span><span dir="RTL">رودخانه </span><span dir="RTL">زرینه‌رود</span><span dir="RTL"> می‌تواند وجود فرآیندهای کنترلی تکتونیک روی تکامل الگوی زهکشی مورد مطالعه را نشان دهد.</span> <span dir="RTL">بنابراین دلایل می‌توان نتیجه گرفت رودخانه مذکور از نوع خود الحاقی هست و</span><span dir="RTL"> شکل رودخانه به‌طور یکسان در تمام جهات منتشر نشده است و</span><span dir="RTL"> در سیمای کنونی شبکه زهکشی، شاخه‌های جانبی مراتب کمتر، مستقیماً به شاخه اصلی با بالاترین مرتبه ریخته می‌شوند.</span></p> <p style="text-align: justify">Fractal geometry has found many applications within the realm of sciences in recent decades. The use of fractal models in the study of geomorphologic phenomena expanded in recent years. The most important feature of the research on this phenomenon is the fractal dimension. In this study, fractal analysis was conducted for Zarineroud Basin located in northwest of Iran, using&nbsp;the box-counting method. to achieve this aim, according to Rodriguez-Iturbe and Rinaldo&#39;s method by using Satellite imagery and topographic maps in seven various scales (25, 50, 100, 200, 400, 800 and 1600 meters), we count the covering cells by river, then river systems are extracted by using Arc GIS software and acquire the box-counting dimension. The fractal dimension obtained for the river (1.04)&nbsp; is close to the Euclidean value. That means that these fractal dimensions do indicate the meandering pattern complexity characteristic of this river. whereas a low fractal dimensions could indicate the existence of controlling processes on the evolution of the element studied.That means the network river is self-affine and its shape changes for difference&#39;s scale. Then the river geometry has not been published equally in all directions. In present landscape river network, branches with a low order, join the main branch directly.</p> زرینه‌رود, بعد فرکتالی, شمارش جعبه‌ای, ژئومورفولوژی رودخانه, خود الحاقی Zarrineroud, Fractal Dimension, Box-Counting, River Geomorophology, Self-affinity 255 270 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2069-1&slc_lang=fa&sid=1 heeva elmizadeh هیوا علمیزاده Elmizadeh@kmsu.ac.ir 100319475328460014002 100319475328460014002 Yes kmsu گروه ژئومورفولوژی، گروه محیط‌زیست، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر (نویسنده مسئول). omid mahpeykar امید ماه پیکر o.mahpeykar@kmsu.ac.ir 100319475328460014003 100319475328460014003 No kmsu کارشناس ارشد فیزیک دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر