fa چشم‌انداز آتی تغییرات دما و بارش با استفاده از مدل ریزگردانی SDSM در حوزه آبخیز دریاچه ارومیه تخصصي Special پژوهشي Research <p>دما و بارش از مهم‌ترین عناصر اقلیمی هستند که در بررسی تغییر اقلیم نقش عمده‌ای را ایفا می‌کنند و تغییرات آن‌ها به دلیل اثرات سوء بر منابع آبی و اکوسیستم‌های طبیعی و همچنین اثرات زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. لذا در این پژوهش به شبیه‌سازی تغییرات دما و بارش حوضه آبریز دریاچه ارومیه واقع در شمال غرب ایران که با بحران زیست محیطی و خطر خشک شدن دریاچه رو به رو است در دوره زمانی ۲۰۳۰- ۲۰۱۱ توسط مدل ریزگردانی SDSM پرداخته شد. ایستگاه‌های هواشناسی موردبررسی شامل چهار ایستگاه سینوپتیک سقز، تبریز، خوی و ارومیه که دارای آمار کامل در دوره پایه (۱۹۹۰-1961) بوده‌اند می‌باشد. در این پژوهش ابتدا میزان کار آیی مدل SDSM با استفاده از داده‌های مشاهداتی‌ ایستگاه‌ها و داده‌های بازسازی‌شده مرکز ملی پیش‌بینی محیطی (NCEP) و شاخص-های MSE، RMSE، MAE و همچنین ضریب تعیین و همبستگی مورد ارزیابی قرار گرفت و بعد از اطمینان حاصل نمودن از دقت شبیه‌سازی مدل، با استفاده از مدل گردش عمومیHadCM3 تحت دو سناریوی A2 و B2 پارامترهای اقلیمی (بارش، حداقل و حداکثر دما) تا سال ۲۰۳۰ برای حوضه موردبررسی شبیه‌سازی شد. نتایج حاصل نشان داد که مدل مذکور توانایی لازم جهت شبیه‌سازی دما و بارش را دارد. بر اساس نتایج حاصل از داده‌های مدل HadCM3 میزان دما و بارش در سطح حوضه در دوره (۲۰۳۰-2011) نسبت به دوره پایه (۱۹۹۰-1961) افزایش خواهد یافت که این میزان برای عناصر بارش، دمای حداقل و دمای حداکثر به ترتیب برابر 7/29میلی‌متر، ۳/۰ و 4/۱ درجه سلسیوس نسبت به دوره‌ی پایه می‌باشد.</p> <p><em>Temperature and precipitation are among the most important elements playing major roles in the study of climate change</em><em>. </em><em>These parameters have particular importance on water resources and natural ecosystems and also environmental, economic and social impacts. So in this research, we are about to simulate changes of temperature and precipitation in the Urmia Lake Basin where is facing environmental crisis and risk of drying</em><em> is discussed for 2011- 2030 period. It was done by SDSM downscaling model.</em><em> Meteorological stations evaluated are including four stations Saghez, Tabriz, Khoy and Urmia where have had full datum in the base period (1990 -1961). In the study, first of all, the efficiency of SDSM model was evaluated using observed data and station renovated data of National Center for Environmental Prediction (NCEP). Indices such as MSE, RMSE, MAE and the coefficient of determination and correlation were used. </em><em>After ensuring the accuracy of the simulation model, climate parameters (rainfall, minimum and maximum temperature)</em> <em>was simulated using general circulation HadCM3 model under two scenarios A2 and B2 </em><em>within</em><em> 2030 for the study area.</em><em> The results showed that the model has relevant ability to simulate temperature and rainfall. </em><em>Based on the results of HadCM3 temperature and precipitation would be increased during 2020s (2011 -2030), comparing to the base period. In fact, minimum and maximum temperatures would be increased 29.7 mm, 0.3 and 1.4 degrees respectively.</em></p> ارومیه, بارش, تغییر اقلیم, شبیه‌سازی, دما, ریزگردانی Climate Change, Downscaling, Precipitation, Simulation, Temperature, Urmia 41 60 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1894-2&slc_lang=fa&sid=1 Massoud Goodarzi مسعود گودرزی massoudgoodarzi@yahoo.com 100319475328460016256 100319475328460016256 Yes SCWMRI پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی. (نویسنده مسول) Borumand Salahi برومند صلاحی bromand416@yahoo.com 100319475328460016257 100319475328460016257 No Ardabil University گروه اقلیم‌شناسی دانشگاه محقق اردبیلی. Asad Hoseini اسعد حسینی hosseini.asad8@gmail.com 100319475328460016258 100319475328460016258 No Ardabil University دانش‌آموخته دکتری اقلیم‌شناسی دانشگاه محقق اردبیلی