fa واکاوی همدید سامانه‌های سیل‌زا در استان گلستان (مطالعه موردی: سیلاب 20 مرداد 1380) تخصصي Special پژوهشي Research <p>در این پژوهش سیل 20 مرداد 1380 در استان گلستان بر اساس داده‌های بارش روزانه و داده‌های جوی از سری داده-های واکاوی شده NCEP/NCAR و ECMWF مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور نقشه های تاوایی پتانسیل ارتل در سطوح همدمای 330 و 320 کلوین، الگوهای گردشی ترازهای 1000، 850 و 500، همگرایی شار رطوبت تراز 850، شاخص‌های ناپایداری و پوشش ابر ترسیم و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد در این روز با ریزش هوای سرد از استراتوسفر به وردسپهر تاوایی پتانسیل در منطقه تقویت شده، همچنین با نفوذ سامانه پرارتفاع شمال دریای خزر و انتقال رطوبت از سطح دریا به بخش‌های شمالی و ورود کم‌ارتفاع گنگ و خلیج‌فارس از بخش‌های جنوبی و تزریق رطوبت به منطقه مورد مطالعه، به همراه عقب نشینی پر ارتفاع جنب حاره‌ای بستر ناپایداری‌ها و جبهه‌زایی و در نتیجه بارش‌های شدید در این روز فراهم شده است.</p> <p>In this study, flood in 11 August 2001 in the Golestan province of Iran based on daily rainfall data and atmospheric data in a series of NCEP/NCAR and ECMWF data were examined. For this purpose, potential vorticity maps at isotherm levels of 330 and 320 k, circulation patterns at 1000, 850 and 500 levels, convergence of moisture flux at 850 level, instability indices and cloud cover were mapped and analyzed. The results showed that in this day with spell of the cold air from the stratosphere to the troposphere caused intensify of potential vorticity in the region, as well as along with penetration of high elevation of the north Caspian Sea and transferring the moisture from the sea level to northern parts and entry of low height of Ganges and Persian Gulf from the southern parts and inject moisture to the region with the retreat of the high elevation subtropical caused the instabilities and therefore extreme precipitation in this day has been provided.</p> تاوایی پتانسیل, الگوهای گردشی, همگرایی شار رطوبت, شاخص‌های ناپایداری, گلستان Potential Vorticity, Circulation Patterns, Moisture flux convergence, Instability indices, Golestan 117 135 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1096-4&slc_lang=fa&sid=1 مینا میریان mina_mirian@yahoo.com 100319475328460015390 100319475328460015390 Yes گروه جغرافیا، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران. مصطفی کرمپور karampoor.m@lu.ac.ir 100319475328460015391 100319475328460015391 No دانشجوی دکتری آب وهواشناسی، گروه جغرافیا، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران. (نویسنده مسئول).