fa مدل سازی چیدمان مکانی-فضایی واحدهای بازیافت پلاستیک (مطالعه موردی: استان فارس) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify"> امروزه یکی از بارزترین معضلات بهداشتی و زیست­محیطی شهرها را می­توان روند صعودی تولید پسماندهای جامد عنوان کرد که، بایستی آن را مدیریت کرده و به نهادینه شدن پدیده­هایی چون بازیافت پلاستیک، بازیافت کاغذ و تولید کمپوست از پسماندهای جامد شهری، رو آورد. در کشور ما عدم مدیریت اصولی در جمع­آوری، دفع و بازیافت بیش از 40 هزار تن زباله در روز که تقریباً 70 درصد آن قابل بازیافت و تبدیل به کود بوده و هزاران تن پلاستیک، کاغذ و کارتن را در بر دارد، سبب شده این ضایعات به شکلی بی­رویه به دل خاک سپرده شده و یا در حوالی شهرها پراکنده شوند. در این میان ظرفیت­های متنوع دستگاه­های تبدیل و بازیافت پلاستیک، که امکان ایجاد مراکز بازیافت پلاستیک در نواحی متوسط تا بزرگ را با سهولت بیش­تری میسر می<span dir="LTR">­</span>سازد، می­تواند زمینه<span dir="LTR">­</span>ساز شرایط مطلوب­تری در بازیافت مواد پلاستیکی باشد. فرآیند تعیین مطلوبیت مکانی برای استقرار واحدهای بازیافت پلاستیک، مستلزم در نظر گرفتن معیارهای متعدد است، که موجب می­شود استفاده از فنون تحلیل چند معیاری امری اجتناب ناپذیر قلمداد شود. در مقاله حاضر، سعی شده است تا با انتخاب استان فارس به عنوان مطالعه موردی، کاربرد مدل <span dir="LTR">TOPSIS</span>، در یک زمینه تجربی از موضوع تحقیق به آزمون گذاشته شده و خروجی حاصله در قالب نقشه درجه بندی شده از مطلوبیت مکانی، ارایه شود. بررسی نتایج، نشان داد که پیکسل­های اولویت دار معرفی شده در خروجی حاصل از مدل، دارای شرایط بهینه از منظر معیارهای تعریف شده هستند. بنابراین این مدل می­تواند به عنوان یک سیستم پشتیبان تصمیم<span dir="LTR">­</span>گیری، در چیدمان مکانی-فضایی مراکز بازیافت پلاستیک مورد استفاده قرار گیرد.</p> <p style="text-align: justify">Today the most prominent health and environmental problems of cities is ascending trend of solid wastes that should be managed and the institutionalization of phenomena such as recycling, composting, and biogas energy recovery from municipal solid waste be taken into consideration. By considering more than 65 percent of organic wastes in urban garbage in the study area, there was observed a need to investment in the production of compost. Process to determine the suitability of land for locating compost production units requires consideration of multiple criteria. That makes use of multi-criteria analysis models and techniques in this paper. The application of TOPSIS Model as one of the leading techniques in multi-criteria decision making has been examined in experimental field of research and resulting output has been presented in the form of classified spatial suitability of land for the deployment of composting units. Results of the research indicate that the pixels in the output map of the model which were introduced by priority, had the optimal conditions in terms of criteria that were considered in locating. Therefore, this model can be used as a Decision Support System (DSS), in the modeling spatial arrangement of compost production centers (centers for composting municipal organic wastes).</p> پسماندهای جامد شهری, بازیافت پلاستیک, تحلیل چندمعیاری, مکان یابی, استان فارس. Municipal Solid Waste, Plastic Recovery, Multi-criteria Evaluation, Site Selection, Fars Province. 209 239 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-856-3&slc_lang=fa&sid=1 محمدحسن یزدانی 10031947532846007979 10031947532846007979 Yes استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری و روستایی دانشگاه محقق اردبیلی عطا غفاری گیلانده 10031947532846007980 10031947532846007980 No استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری و روستایی دانشگاه محقق اردبیلی عبدالوهاب غلامی 10031947532846007981 10031947532846007981 No کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری