fa پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش در حوضه‌ی آبخیز آق لاقان چای، با استفاده از مدل ELECTRE تخصصي Special گزارش مورد case report <p dir="RTL">زمین&shy;لغزش، از خطرات اصلی در مناطق کوهستانی می&shy;باشد حوضه آبخیز آق لاقان چای با داشتن چهره&shy;ی کوهستانی و با توجه به وضعیت زمین&shy;شناسی، لیتولوژی و اقلیمی، عمده شرایط لازم جهت شکل&shy;گیری حرکات لغزشی را دارد. این پدیده همه ساله موجب خسارات جانی و مالی به مناطق مسکونی، تخریب راه ارتباطی، رسوب&shy;زایی گسترده و پر شدن مخزن سد یامچی و بستر رودخانه از رسوب می&shy;شود. بنابراین هدف تحقیق حاضر، پهنه&shy;بندی خطر زمین لغزش در حوضه آق لاقان چای می&shy;باشد. در این مطالعه ابتدا با بررسی&shy;های میدانی و مطالعه منابع، ده عامل به عنوان عوامل مؤثر برای ایجاد زمین لغزش در منطقه شناسایی شدند. این عوامل شامل شیب، جهت شیب، لیتولوژی، فاصله از راه&shy;های ارتباطی، فاصله از آبراهه، فاصله از گسل، فاصله از مناطق مسکونی، بارش، کاربری اراضی و خاک می&shy;باشد. سپس لایه&shy;ها اطلاعاتی توسط سامانه اطلاعات جغرافیایی تهیه گردید. ارزش&shy;گذاری و استاندارد سازی نقشه&shy;های معیار، در نرم افزار <span dir="LTR">IDRISI</span> به صورت توأم با استفاده از روش فازی انجام گرفت. در مرحله بعد عوامل مورد بررسی به صورت زوجی مقایسه و وزن هر یک از عوامل که مبین میزان تأثیر آنها است، در نرم افزار <span dir="LTR">Expert Choice</span> ارائه شد. تحلیل و مدل سازی نهایی با استفاده از روش <span dir="LTR">ELECTERE</span> به عنوان یکی از روش&shy;های تحلیل تصمیم گیری چند معیاره، انجام شد. طبق نتایج بدست آمده، عوامل شیب، بارش و لیتولوژی بیشترین تأثیر را بر ایجاد زمین لغزش در حوضه&shy;ی آق لاقان چای دارند و زیر حوضه&shy;ی نیر و ایرنجی با شیب&shy;های 30- 15 درصد، مقدار بارش 550-250 میلی متر و &nbsp;سازندهایی با زیربنای سنگ سخت به همراه مواد رسوبی و سست سطحی، به ترتیب از پتانسیل بیشتری جهت وقوع زمین&shy;لغزش در سطح حوضه&shy;ی آق لاقان چای برخوردارند. به طور کلی نتایج مطالعه نشان می&shy;دهد که حوضه آق لاقان چای دارای توان بسیار بالا از لحاظ رخداد زمین لغزش می&shy;باشد، لذا انجام اقدامات حفاظتی، آبخیزداری و مدیریتی در حوضه&shy;ی مطالعات ضروری می&shy;باشد.</p> <p>Landslide are main risks in mountainous areas. Aghlaghan chay watershed by having mountain face and the geological, lithologic and climate conditions is sustainable for the production of flood hazard. These phenomena every year causing damage to lives and property in residential areas, road destruction and widespread creation and filling of reservoir sediment and riverbed sediment is Yamchi dam. The purpose of this study is generating Landslide hazard zonation. In this study, the first, we investigated ten Landslide risk factors in the region. These factors are: slope, aspect, lithology, distance from roads, distance from drainage, distance from fault, and distance from residential, rainfall, landuse, soil. Then data layers were prepared by GIS. The value of investments and standard benchmark map was combined in Edrisi software with Fuzzy method. Then, using hierarchical analysis method factors examined for paired comparison and weighting factors of each factor that expression of their mount effec tonthe calculated Expert choice software. Analysis and Modeling was performed by Using the ELECTERE as one of the methods multi-criteria decision analysis. According to the results, Slope, rainfall and lithology, highest value allocated to Landslide in Aghlaghan chay watershed. Nir and Bozdaghi sub‌water shade, with 15-30 percent slopes, precipitation about 350-550 mm, the weathered hard rock as bedrock which is overlain by soft formation materials, have very high potential for the landslide hazard. All to over according to the study results, Aghlaghan chay basin have very high potential for the landslide hazard event. Therefore, conservation measures, watershed and basin management studies are warrented.</p> پهنه‌بندی, زمین لغزش, آق لاقان چای, مدل ELECTERE Zonation, Landslide, Aghlaghan chay, ELECTRE model. 177 199 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-458-2&slc_lang=fa&sid=1 Aghil Madadi عقیل مددی aghil48madadi@yahoo.com 100319475328460016250 100319475328460016250 Yes University of Mohaghegh Ardabili گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی (نویسنده مسئول). Elnaz piroozi الناز پیروزی piroozielnaz@yahoo.com 100319475328460016251 100319475328460016251 No University of Mohaghegh Ardabili دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی دانشگاه محقق اردبیلی. elham shokrzadeh الهام شکرزاده elham.shokrzadeh@gmail.com 100319475328460016252 100319475328460016252 No University of Mohaghegh Ardabili دانشجوی دکتری آب‌و‌هواشناسی دانشگاه محقق اردبیلی