fa ارزیابی آسیب پذیری سفره آب زیرزمینی دشت لور استان خوزستان نسبت به آلودگی با استفاده از مدل GODS در محیط GIS تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">ارزیابی آسیب‌پذیری آب های زیرزمینی به آلودگی روشی قدرتمند و کم هزینه در شناسایی نواحی مستعد به آلودگی است<span dir="LTR">.</span> در این پژوهش با توجه به ویژگی‌های هیدرولوژی و هیدروژئولوژیکی دشت لور که در جنوب غربی ایران و شمال غربی استان خوزستان قرار دارد، آسیب‌پذیری آبخوان در برابر عوامل آلاینده پهنه بندی شده است. بدین منظور از مدل <span dir="LTR">GODS</span> و سیستم اطلاعات جغرافیایی برای پردازش و تجزیه و تحلیل کیفی آبخوان استفاده شده است. در این مدل از مشخصه های مؤثر در ارزیابی آسیب پذیری سفره آب زیرزمینی شامل نوع آبخوان، خصوصیات منطقه غیراشباع، عمق آب زیرزمینی، نوع خاک استفاده شد که به صورت چهار لایه در نرم‌افزار <span dir="LTR">ArcGIS 10</span> تهیه گردید. سپس با وزن‌دهی و رتبه‌بندی و تلفیق چهار لایه فوق با استفاده از توابع نرم افزار، نقشه نهایی آسیب پذیری آبخوان نسبت به آلودگی، با تقسیم بندی به چهار محدوده آسیب پذیری کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد تهیه و شاخص <span dir="LTR">GODS</span> برای کل منطقه بین 2/0 تا 87/0 برآورد گردید. جهت صحت سنجی نقشه نهایی آسیب‌پذیری از نقشه پهنه بندی غلظت نیترات استفاده شد و با روی هم گذاری نقشه مربوط به غلظت نیترات بر روی نقشه نهایی مدل <span dir="LTR">GODS</span> این نتیجه حاصل شد که کلیه نقاطی که دارای نیترات بالا هستند، در محدوده آسیب‌پذیری زیاد و خیلی زیاد قرار گرفته اند که این امر می‌تواند دقت و صحت مدل را مورد تأیید قرار دهد. از نظر وسعت نیز می توان عنوان کرد که بخش عظیمی از منطقه در محدوده آسیب‌پذیری خیلی زیاد قرار می گیرد. با توجه به حجم زیاد منابع آب زیرزمینی در منطقه مورد مطالعه و استفاده از آب به منظور شرب و کشاورزی، حفاظت از این مناطق به منظور جلوگیری از آلودگی و مدیریت بهینه منابع آب ضروری است.&nbsp;<br> &nbsp;</p> <p style="text-align: justify">Groundwater is vulnerable to contamination by anthropological activities. The nitrate pollution of groundwater caused by agricultural activity and a substantial increase in fertilizer utilization are also becoming an increasing problem. Groundwater vulnerability mapping is an important key to improving planning and decision-making processes in order to prevent groundwater contamination Recognizing and zoning the vulnerable parts of the aquifer is an appropriate management tool for preventing groundwater pollution. In this study, Loor basin in Andimeshk located in the north west of Khuzestan province was selected as the study area. The main objective of this study is to assess the vulnerability of Loor basin aquifer to pollution using GODS model. The GODS model uses four parameters (groundwater confinement, overlying strata, depth of groundwater, and soil media) to evaluate aquifer vulnerability. At first, the layers of four parameters were prepared in GIS environment using ArcGIS 10. In the end, the vulnerability map of the region was produced with overlaying hydrogeological data. Verification of vulnerability assessments can be done in many different ways. The most common approach, particularly for verification of assessments done with overlay and index methods, is to compare the vulnerability map with the actual occurrence of some common pollutant in groundwater. Typical pollutants used are nitrate and pesticides. For validation GODS model in this study, nitrate concentration was selected as the primary contamination parameter. Forty six wells were selected for sampling and analysis. The accuracy of model was evaluated using observations values of nitrate and estimated vulnerability to pollution in the measured wells.</p> آسیب پذیری آبخوان, دشت لور, GODS , GIS Vulnerability, Groundwater, Loor basin, GODS model 233 246 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2498-1&slc_lang=fa&sid=1 مریم روانبخش m.ravanbakhsh92@gmail.com 100319475328460016704 100319475328460016704 No گروه محیط‌زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران مژگان احمدی ندوشن m.ahmadi1984@gmail.com 100319475328460016705 100319475328460016705 Yes گروه محیط‌زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران. (نویسنده مسئول). سید بهنام سروری نژاد hradnezhad@yahoo.com 100319475328460016706 100319475328460016706 No گروه آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.