fa مدل سازی برخی شاخص های مؤثر اقلیمی ایستگاه سینوپتیک اردبیل به منظور مدیریت بحران های طبیعی تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">در این مقاله، تغییرات زمانی 12 متغیر موثر اقلیمی ایستگاه سینوپتیک اردبیل طی سال&shy;های 1976 تا 2005 با&nbsp;بهره &shy;گیری از مدل&shy;های خانواده &shy;ی آریما مدل&shy;سازی شدند. بررسی نمودارهای دنباله&shy;ی سری هر یک از متغیرها، نوسانات بسیاری را در آن متغیرها نشان داد. به همین دلیل و برای ایستا شدن متغیرها برای مدل&shy;سازی، داده&shy;ها تفاضلی شدند. سپس آزمون کولموگروف اسمیرنف برای باقی&shy;مانده&shy;های تفاضلی شده انجام شد. نتایج این آزمون برای همه متغیرها با اطمینان 95/0، فرض نرمال بودن باقیمانده&shy;های مدل را تأیید کردند. مدل&shy;سازی در سه مرحله و به شکل گام به گام برای برازش بهترین مدل برای هر یک از متغیرها صورت گرفت. نتایج مدل مرتبه&shy;ی 2 آتورگرسیو و مدل مرکب (<span dir="LTR">p ,q</span>)، به دلیل پایین بودن ضریب احتمال همگنی مورد تردید بود و به همین دلیل، مدل نهایی برازش اجرا گردید که علاوه بر اتورگرسیو و میانگین متحرک، از تفاضل هم بهره گرفته شد. نتایج حاصل برازش مدل نهایی با ضریب احتمال قابل قبولی در همه&shy;ی متغیرها همراه بود. در برخی از پارامترها مدل نهایی با هم شبیه بوده که نشانگر یک روند مشخص و هماهنگ در روند تغییرات این متغیرها می&shy;باشد. بعضی از متغیرها از جمله سرعت تندبادهای سالانه و درجه روز گرمایش، دارای روندِ نامشخص&shy;تر و با نوسان&shy;تری در طول دوره آماری بودند. نتایج مدل نهایی نشان داد که متغیرهای روزهای گرد و غباری، روزهای با حداکثر درجه حرارت صفر و زیر صفر، روزهای با حداقل درجه حرارت صفر و زیر صفر، روزهای برفی یا تگرگ ریز و روزهای رگبارهای تندری از مدل (2، 2، 2) برخوردار هستند و متغیرهای میانگین حداکثر درجه حرارت روزانه و بیش&shy;ترین بارش روزانه نیز از مدل (3، 4، 2) تبعیت می&shy;کنند.</p> ایستگاه سینوپتیک اردبیل, متغیرهای اقلیمی, مدل‌سازی, مدل آریما. 177 194 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1303-4&slc_lang=fa&sid=1 برومند صلاحی 100319475328460014130 100319475328460014130 Yes استادیار گروه جغرافیا و اقلیم دانشگاه محقق اردبیلی