fa ارزیابی تطبیقی مقادیر بارندگی برآورد شده TRMM و بارش ثبت شده ایستگاه‌های زمینی در حوضه دریاچه ارومیه تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">بارندگی با تغییرات زمانی و مکانی زیاد، در چرخه هیدرولوژی نقش اصلی را ایفا کرده و عامل مهمی در مطالعات کشاورزی، منابع آب و اکوسیستم می&shy;باشد. بنابراین، اندازه&shy;گیری و برآورد دقیق مقدار آن اهمیت زیادی دارد.</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;"> امروزه در </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">سنجش از دور ماهواره&shy;ای</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;"> روش&shy;های متعددی در زمینه برآورد مقادیر بارندگی مطرح شده</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;"> است</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">. هدف این تحقیق، ارزیابی تطبیقی مقادیر بارندگی شش ساعته ماهواره </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">TRMM</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;"> و بارش مشاهده شده ایستگاه&shy;های زمینی در حوضه دریاچه ارومیه می&shy;باشد. برای بررسی صحت عمکرد ماهواره </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">TRMM</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;"> در برآورد بارش، از شاخص&shy;های عملکرد خطا (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">bias</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">)، احتمال تشخیص<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:13.0pt;">[1]</span></span></span></a></span></span> (<span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">POD</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">)، نسبت اخطار اشتباه<a href="#_ftn2" name="_ftnref2" title=""><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:13.0pt;">[2]</span></span></span></a></span></span> (<span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">FAR</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">)، نسبت تشخیص درست<a href="#_ftn3" name="_ftnref3" title=""><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:13.0pt;">[3]</span></span></span></a></span></span> (<span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">PC</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">) و نمره مهارت هیک<a href="#_ftn4" name="_ftnref4" title=""><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:13.0pt;">[4]</span></span></span></a></span></span> (<span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">HSS</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">) استفاده گردید </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">که میانگین این شاخص&shy;ها در کل حوضه به ترتیب 60/0، 52/0، 13/0، 68/0 و 39/0 به&shy; دست آمد</span></span><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">. </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">اعتبارسنجی داده&shy;های بارش </span></span>&nbsp;<span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">TRMM</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">با استفاده از معیارهای آماری میانگین خطا (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">ME</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">)، میانگین خطای مطلق (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">MAE</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">) و جذر میانگین توان دوم خطا (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">RMSE</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">) صورت گرفت که به &shy;ترتیب </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">برابر 34/1-، 70/1 و&nbsp; 85/2 میلی&shy;متر می&shy;باشند.</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">کالیبراسیون (واسنجی) برآوردهای ماهواره </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">TRMM</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;"> نیز با استفاده از داده&shy;های ایستگاه&shy;های زمینی و رگرسیون خطی صورت گرفت</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;"> و </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">ضریب همبستگی آن 69/0 به&shy; دست آمد که نشان دهنده انطباق نسبی </span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">داده&shy;های بارش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">TRMM</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;"> با مقادیر زمینی می&shy;باشد.</span></span> <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title=""><span style="vertical-align:baseline;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="vertical-align:baseline;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">[1]</span></span></span></span></span></a><span style="font-family:times new roman,serif;">- </span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Probability Of Detection</span></span></div> <div id="ftn2"><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" title=""><span style="vertical-align:baseline;"><span style="vertical-align:baseline;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">[2]</span></span></span></span></a>- False Alarm Ratio</div> <div id="ftn3"><a href="#_ftnref3" name="_ftn3" title=""><span style="vertical-align:baseline;"><span style="vertical-align:baseline;"><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;">[3]</span></span></span></span></a><span dir="RTL"><span style="font-family:arial,sans-serif;">-</span></span> <span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Percentage of Corrects</span></span></div> <div id="ftn4"><a href="#_ftnref4" name="_ftn4" title=""><span style="vertical-align:baseline;"><span style="font-size:10.0pt;"><span style="vertical-align:baseline;"><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">[4]</span></span></span></span></span></a><span style="font-size:10.0pt;">- </span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Heidke&#39;s Skill Score</span></span></div> </div> برآورد بارندگی, ماهواره TRMM , شاخص‌های عملکرد, حوضه دریاچه ارومیه. 195 217 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-892-3&slc_lang=fa&sid=1 علی اکبر رسولی 100319475328460014131 100319475328460014131 No استاد گروه آب و هواشناسی، دانشگاه تبریز مهدی عرفانیان 100319475328460014132 100319475328460014132 No استادیار گروه مهندسی آبخیزداری، دانشگاه ارومیه. بهروز ساری صراف 100319475328460014133 100319475328460014133 No استاد گروه آب و هواشناسی، دانشگاه تبریز خدیجه جوان 100319475328460014134 100319475328460014134 Yes استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه ارومیه