Geographical Space

fa تحلیل ویژگی های مکانی بارش های پاییزه ی شمال غرب ایران Spatial analysis features of Autumn rainfall in North West Iran تخصصي Special پژوهشي Research عوامل مکانی از اهمیت قابل ملاحظه ای در تغییر و تحولات پدیده های اقلیمی برخوردار می باشند. تاثیرگذاری این عوامل می تواند به صورت تقویت ، تضعیف و تعیین نحوه ی توزیع فرآیندهای آب و هوایی جلوه گر شود ؛ در نتیجه شناخت نقش و روابط این عوامل می تواند به شناخت الگوهای فضایی متغیرهای آب و هوایی و بهبود برنامه ریزی های محیطی منجر شود. بر این اساس در پژوهش حاضر با استفاده از داده های بارش ماهانه ی 121 ایستگاه همدید ، اقلیم شناسی و باران سنجی شمال غرب ایران در دوره ی 1987 تا 2014 و استفاده از داده های ارتفاع ، عرض جغرافیایی ، شیب و جهت شیب تلاش شد ویژگی ها و روابط عوامل مکانی در تغییرات و پراکنش مکانی بارش مورد تحلیل قرار گیرد. بدین منظور از روش های مرکز میانگین ، دایره ی استاندارد ، نیم تغییر نما و رگرسیون موزون جغرافیایی (GWR) استفاده گردید. نتایج بررسی ها نشان داد که طی ماه اکتبر به دلیل ضعیف بودن بادهای غربی در منطقه ، میزان واریانس فضایی بارش ها کم بوده و عوامل مکانی نقش مهمی در تغییرات بارش ایفا می کنند. در ماه نوامبر ضمن تقویت سامانه های بارش زا در منطقه ، نقش عوامل مکانی در تغییرپذیری بارش ها به اوج خود می رسد ؛ اما در ماه دسامبر به دلیل قدرت سامانه های بارشی و تغذیه ی رطوبتی مناسب ، از نقش عوامل مکانی در بارش های منطقه کاسته شده و تغییرپذیری بارش ها بیشتر با عوامل جوی مرتبط می باشد. Importance of location factors substantially change the climatic phenomena and developments can be enjoyed. Influence of these factors can be strengthened, diluting and determine how the distribution of climatic processes be flashed as a result recognizing the role and relationships of these factors can lead to the understanding of the spatial patterns of climatic variables and the improvement of environmental planning. Accordingly, in the present study using monthly rainfall data of the synoptic station 121, climatology and rain Northwest of Iran in the period of assessment 1987 until 2014, and the use of the data, elevation, latitude, tilt and direction of tilt was trying features and relationships in spatial distribution and location factors of rainfall changes about the analysis. Therefore, the purpose of the center of the circle, half the average of the standard geographic change and even regression (GWR) was used. The results of the investigation showed that during the month of October due to the low amount of variance in the Western region, winds, rainfall, low spatial and spatial factors play an important role in the changes of precipitation. In November, while strengthening the system of precipitation in the region, the role of spatial factors in changes to rainfall reaches its peak in December, but due to the power systems of the proper moisture and nourishing rainfall, of the role of regional rainfall eased on location factors and changes in precipitation are more associated with atmospheric agents. تحلیل فضایی , نیم تغییرنما , رگرسیون موزون جغرافیایی , مرکز میانگین موزون , واریانس مکانی بارش , شمال غرب ایران Geographical variance, regression, Semivariogram even rainfall location, North West of Iran 247 267 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2607-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Shahbaee Kotenaee علی شاهبایی کوتنایی shahbai2008@yahoo.com 100319475328460016610 100319475328460016610 Yes Zanjan University دانشجوی دکتری اقلیم‌شناسی، دانشگاه زنجان. (نویسنده مسئول). Hossein Asakereh حسین عساکره asakereh1@yahoo.com 100319475328460016611 100319475328460016611 No Zanjan University گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان