fa بررسی کیفیت آب زیرزمینی در شرایط تغییر اقلیم و خشکسالی های آینده در دشت سیلاخور بروجرد تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin: 0px; line-height: normal;"><font color="#000000"><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: ">شناخت تغییرات مکانی و زمانی پارامترهای کیفی آب زیرزمینی تحت تاثیر تغییر اقلیم گام مهمی در در مدیریت حوزه&shy;های آبخیز کوهستانی به ویژه در اقلیم مناطق خشک و نیمه خشک محسوب می شود. پارامترهای اقلیم آینده با استفاده از داده&shy;های دمای حداقل، دمای حداکثر، بارش و ساعات آفتابی دوره پایه( 1371 تا 1395) در دشت کشاورزی سیلاخور بروجرد، با مدل گردش عمومی جو</span><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><font face="Times New Roman" size="3"> HADCM3</font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span> و مدل ریزمقیاس نمایی </span><font size="3"><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman">LARS-WG</font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span> </span></font><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: ">طبق دو سناریوی </span><span dir="LTR" style="margin: 0px; font-size: 13pt;"><font face="Times New Roman">B1</font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span> و </span><font face="Times New Roman"><span dir="LTR" style="margin: 0px; font-size: 13pt;">A</span><span dir="LTR" style="margin: 0px; font-size: 13pt;">2</span></font><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span> </span><i><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: ">پیش بینی شد. با استفاده از </span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: ">شاخص خشکسالی </span></i><span dir="LTR" style="margin: 0px; font-size: 13pt;"><font face="Times New Roman">SPI</font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><i><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span>، سالهای تر و خشک در دوره پایه تعیین و وضعیت خشکسالی آینده پیش بینی گردید. </span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: ">با استفاده از داده های کیفی آب 18 چاه حوزه مورد مطالعه، توزیع پارامترهای</span></i><font face="Times New Roman"><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font size="3">TDS</font></span><span dir="LTR" style="margin: 0px; font-size: 13pt;"> </span></font><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span>،</span><font size="3"><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman">EC </font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span>،</span><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman">PH </font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span>،</span></font><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "> </span><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman" size="3">SAR</font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span> با استفاده از چهار روش اصلی پهنه بندی در زمین آمار (</span><font size="3"><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman">IDW</font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span>،</span><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman">RBF </font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span>، </span><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman">Kriging</font></span></font><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span> و</span><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman" size="3">Cokriging</font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><i><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span>) مورد بررسی قرار گرفت و نقشه&shy;های پراکنش آنها تهیه و با استفاده از شاخص ریشه دوم میانگین مربع خطا </span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: ">(</span></i><span dir="LTR" style="margin: 0px; font-size: 13pt;"><font face="Times New Roman">RMSE</font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span>)، بهترین مدل انتخاب گردید. در آخر با استفاده از روش تحلیل عاملی و آنالیز واریانس اثر تغییر اقلیم و خشکسالی ها بر پارامترهای ژئوشیمیایی آب بررسی شدند.</span></font><i><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; color: red; font-family: "> </span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><font color="#000000">نتایج نشان داد که برای پارامترهای </font></span></i><font color="#000000"><font size="3"><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman">PH </font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span>، </span><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman">TDS</font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span>، </span><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman">SAR</font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span> و</span></font><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "> </span><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><span dir="LTR" style="margin: 0px; font-size: 13pt;"><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><font face="Times New Roman"><span style="margin: 0px;">&nbsp;</span>EC</font></span><i><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: ">به ترتیب روش های کوکریجینگ معمولی، کوکریجینگ ساده، کوکریجینگ ساده و کوکریجینگ ساده مناسب تر بوده اند. </span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: ">در بین پارامترهای مورد بررسی </span></i><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman" size="3">TDS</font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span> و </span><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman" size="3">EC</font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span> بیشترین همبستگی را با دمای میانگین داشته و </span><span dir="LTR" style="margin: 0px; font-size: 13pt;"><font face="Times New Roman">SAR</font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span> همبستگی بالایی با پارامترهای اقیلمی نداشته است. پارامتر </span><span dir="LTR" style="margin: 0px; font-size: 13pt;"><font face="Times New Roman">PH</font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><i><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span> همبستگی منفی قوی و معنی&shy;داری با دمای حداقل دارد. نتایج از عدم تاثیر معنی دار کلاس های خشکسالی و ترسالی بر کیفیت آب به غیر از </span><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><span dir="LTR" lang="FA" style="margin: 0px; font-size: 13pt;"><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><span style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman">&nbsp;</font></span></span></i><font face="Times New Roman"><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font size="3">PH</font></span><span dir="LTR" style="margin: 0px; font-size: 13pt;"> </span></font><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: ">دارد. درحالیکه خشکسالی های شدید بر همه پارامترهای کیفی آب اثر معنی دار دارند. بررسی تغییر اقلیم نشان می دهد که با افزایش دمای حداقل و حداکثر در سال های آینده </span><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman" size="3">TDS</font></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><i><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span> و </span><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><span dir="LTR" lang="FA" style="margin: 0px; font-size: 13pt;"><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><span style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman">&nbsp;</font></span></span></i><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman" size="3">EC</font></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: ">افزایش و</span><font face="Times New Roman"><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font size="3">PH</font></span><span dir="LTR" style="margin: 0px; font-size: 13pt;"> </span></font><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span b="" lang="FA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;">&nbsp;</span>کاهش می یابد.</span></font></p> <p style="margin: 0px; text-align: justify; line-height: normal; unicode-bidi: embed; direction: ltr;"><i><font face="Times New Roman"><font color="#000000"><span lang="EN" style="margin: 0px; font-size: 13pt;">The Study of the spatial and temporal variations of groundwater quality plays an important role in the management of watershed </span><span style="margin: 0px;"><span lang="EN" style="margin: 0px; font-size: 13pt;">fields</span></span><span lang="EN" style="margin: 0px; font-size: 13pt;"> in arid and semi-arid regions. </span></font><span lang="EN" style="margin: 0px; color: rgb(34, 34, 34); font-size: 13pt;">Future climate parameters were predicted using HADCM3 and LARS-WG models under B1 and A2 scenarios and the data of minimum temperature, maximum temperature, precipitation and sunny hours of the base period (1992-1993) in the Silakhor -Borujerd agricultural plain. Dry and wet years were determined Using SPI drought index during the base period and future.</span></font></i><span style="margin: 0px; color: rgb(34, 34, 34); font-size: 13pt;"> Using the water quality data of 18 wells in the study area, the distribution of TDS, EC, PH, SAR parameters was studied using four main methods of geostatistic zoning (IDW, RBF, Kriging and Cokriging). The best model was selected using the root mean square root mean square error (RMSE). Finally, the effects of climate change and droughts on the geochemical parameters of water were investigated using factor analysis and analysis of variance.</span><span style="margin: 0px; color: rgb(34, 34, 34); font-size: 13pt;"> </span><span lang="EN" style="margin: 0px; color: rgb(34, 34, 34); font-size: 13pt;"><font face="Times New Roman">The results showed that for pH, TDS, SAR and EC parameters, conventional cokriging, simple coccygeal, simple cokriging and simple cokriging were more suitable. Among the studied parameters, TDS and EC had the highest correlation with mean temperature and SAR had no high correlation with the climate parameters. The pH parameter has a strong negative and significant negative temperature. The findings indicated that drought periods have no significant effect on water quality except PH. Climate change studies shows that by increasing the minimum and maximum temperatures, TDS and EC will increase in the future.</font></span><span style="margin: 0px; color: rgb(119, 119, 119); font-size: 13pt;"></span></p> زمین آمار, LARS-WG, , کیفیت آب زیرزمینی, خشکسالی, دشت سیلاخور Geostatistical, LARS-WG, Groundwater Quality, Droughts, Silakhor Plain 31 53 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3100-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Nouri حمید نوری hamidwatershed@yahoo.com 100319475328460020959 100319475328460020959 Yes malayer university دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر. (نویسنده مسئول). Alireza Ildoromi علیرضا ایلدرومی ildoromi@gmail.com 100319475328460020960 100319475328460020960 No malayer university دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر. Maryam Bakhshi مریم بخشی bakhshi.maryam20@gmail.com 100319475328460020961 100319475328460020961 No malayer university کارشناس ارشد آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر