fa طراحی مجموعه مسکونی همساز با اقلیم خرمشهر تخصصي Special پژوهشي Research چکیده طراحی ساختمان‌ها بر اساس اصول معماری همساز با اقلیم هر منطقه، علاوه بر ایجاد آسایش حرارتی در فضای داخلی ساختمان، سبب کاهش مصرف سوخت و سالم ‌سازی محیط زیست خواهد شد. این امر در مناطقی همچون خرمشهر که یکی از گرم‌ترین و حادترین مناطق اقلیمی کشور بوده و دارای شرایط آب و هوایی سخت است، اهمیت دو چندان می‌یابد. نتایج تحقیقات نشان می‌دهد که در صورت توجه به مسائل اقلیمی در طراحی ساختمان‌های این منطقه، استفاده از تأسیسات کنترل کننده فضاهای داخلی به حداقل ممکن می‌رسد. در پژوهش حاضر روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده، جمع‌آوری اطلاعات از طریق منابع کتابخانه‌ای، الکترونیکی و میدانی می‌باشد؛ به این ترتیب که به بررسی ویژگی‌های آب و هوایی خرمشهر و انطباق آن بر مطالعات اقلیمی چندین دانشمند در این زمینه پرداخته شده، در نهایت استانداردهای اقلیمی عناصر مختلف مسکن و مجموعه‌های مسکونی استخراج می‌گردد. نتایج این تحقیقات راهنمای مناسبی جهت طراحان و به عنوان مرجعی جهت دستیابی به اصول طراحی معماری ساختمان‌های مسکونی همساز با این بوم می‌باشد. نتایج بررسی پیرامون شرایط اقلیمی خرمشهر نشان‌دهنده آن است که مشکل عمده در این شهر، بادهای گرم و غبارآلود منطقه و نیز شدت گرما در فصول گرم می‌باشد که در برخی مواقع تمهیدات معماری اقلیمی پاسخگو نبوده، استفاده از کولر گازی را ضروری می‌سازد. اما در فصل زمستان با استفاده از سیستم‌های غیرفعال خورشیدی و گاه وسایل حرارتی بسیار ساده، آسایش حرارتی برقرار می‌گردد. طراحی مناسب اجزای مختلف مسکن و نیز مکان‌یابی مناسب مجموعه‌های مسکونی (در حاشیه جنوبی رودخانه کارون)، این امکان را فراهم می‌سازد که از شرایط اقلیمی به نحو مطلوب بهره گرفته شده، از ورود عوامل آب و هوایی نامطلوب تا حد امکان جلوگیری به عمل آید. Abstract Designing buildings based on principles of architecture in harmony with the climate of each region, not only creates thermal comfort in interior spaces, but also it reduces fuel consumption and more importantly it makes a clean and green environment. This issue becomes more intense in some geological areas such as Khorramshahr, which has a warm, tropical and critical climate. Studies have shown that by regarding climatic issues in designing building of this region, using air conditioning utilities would be minimized. The research method of the present study is descriptive–analytical, and Information was gathered through library and field research. Thus the climatic characteristics of Khorramshahr was reviewed and adapted to climatic studies of several scholars in this field finally, climatic standards of different residential building elements were extracted. The results of this research are a guide and reference for designers to achieve the architectural principles of residential buildings in harmony with this region’s climate. The results indicate that the main problem in Khorramshahr is hot and dusty winds and the intense heat of the summer which sometimes it won’t be solved by climatic architecture, whereas it requires the use of air-conditioners (gassy cooler). While, in winter these spaces can be kept warm at the level of human comfort by using solar energy or sometimes simple thermal devices. Proper design of the different components of housing and suitable location of residential complexes (in southern side of Karun River) will effectively uses the climatic issues, and prevents from adverse climatic factors. کلیدواژه‌ها: خرمشهر، اقلیم، آسایش، طراحی اقلیمی، مسکن. Key word s: Khorramshahr, climate, comfort, climatic design, housing. 71 102 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-476-5&slc_lang=fa&sid=1 هدی افشاری hoda.afshari@gmail.com 1003194753284600997 1003194753284600997 Yes دانشگاه تربیت مدرس دانشگاه تربیت مدرس علی‌اکبر تقوایی taghvaei@geo.ui.ac.ir 1003194753284600998 1003194753284600998 No دانشگاه تربیت مدرس