fa تأثیر عناصر اقلیمی و آلاینده‌ها بر روی بیماری‌های سکته قلبی و آسم تخصصي Special پژوهشي Research چکیده در مقاله حاضر با استفاده از روش‌های تحلیل آمار توصیفی و استنباطی به مطالعه و ارزیابی تأثیر عناصر اقلیمی و آلاینده‌های هوای شهر سنندج بر میزان ورودی بیماری آسم و مرگ و میر سکته قلبی پرداخته شده است. جمعیت مورد بررسی تعداد افراد مراجعه کننده به بیمارستان‌ها در دوره 8 ساله (2001-2008) برای بیماری آسم و تعداد مرگ و میر طی دوره 5 ساله (2004-2008) برای بیماری سکته قلبی شهر سنندج بوده است. آمارهای مربوط به آلودگی از سازمان محیط زیست (سال 2008) و آمارهای مربوط به عناصر اقلیمی (2001-2008) از سازمان هواشناسی شهر سنندج تهیه گردیده است. نتایج حاصله نشان می‌دهد با وجود صرف عناصر آب و هوایی، افزایش هر واحد از عناصر میانگین حداقل دما، میانگین حداکثر رطوبت نسبی و سرعت باد غالب مرگ و میر سکته‌ قلبی را به ترتیب 16/0، 06/0 واحد افزایش و 202/0 واحد کاهش داده است؛ اما در صورت وجود آلودگی، با افزایش هر واحد در میانگین حداقل دما و حداکثر سرعت باد، احتمال مرگ و میر به ترتیب 211/0 واحد افزایش و 360/0 واحد کاهش پیدا کرده است. پس هر واحد دما با وجود آلاینده‌ها در منطقه 051/0 واحد بر روی مرگ و میر بیشتر تاثیر داشت. بدون وجود آلاینده‌ها در منطقه، میزان تاثیر متوسط حداقل رطوبت نسبی، متوسط رطوبت نسبی، متوسط سرعت باد و سرعت باد غالب به ترتیب 160/0، 141/0، 632/0- و 198/0 مقدار بر روی مراجعه‌کننده‌های بیماری آسم شهر سنندج بوده است. در صورت وجود آلاینده‌ها و عناصر آب و هوا به طور توام، هیچ کدام از عناصر و آلاینده‌ها با ورودی بیمارستانی ناشی از بیماری آسم تاثیر معنی‌داری را نشان ندادند. مرگ و میر سکته قلبی در هر دو جنس زن و مرد معنی‌دار برآورد شده است و این درجه معنی‌داری با افزایش سن بیشتر خود را نشان می‌دهد. همچنین ارتباط بین هر دو جنس و مراجعه‌کننده و با سن-های 0-20 و 21-40 معنی‌دار است؛ به عبارت دیگر برخلاف بیماری سکته ‌قلبی، میزان آسم در سن‌های کمتر از 40 سال بیشتر دیده می‌شود. در مجموع، بیماری‌های سکته قلبی و آسم در شهر سنندج به ترتیب، تابع جنس و سن خاصی نیستند. Abstract In this paper using descriptive and inferential statistics we tried to analyze and assess the impact of climate elements and air pollutants in Sanandaj. on the input rate of asthma and mortality we. Studied populations as the number of people admitted to the hospitals in 8-year period (2001-2008) for asthma and the number of deaths during the five-year period (2004-2008) for heart failure disease in the city of Sanandaj. Data on pollutants were supplied from the Environment Department (2008) and data on climateelements (2001-2008) were collected from the Meteorological organization of Sanandaj city. The results show that considering the weather elements in the model, each unit increase in average of minimum temperature of the elements, the average maximum relative humidity and prevailing wind speed woud cause increase in heart failure deaths, respectively, at 0.16 and 0.06. With of each unit increase in mean minimum temperature and maximum wind speed, 0.211 death units were increased while 0.360 units were decreased. So despite the pollutants per unit of temperature in the region 0.051 units regardless of the model were more or less the impact of mortality. Without entering pollutants in the model, the effectof average minimum relative humidity, average relative humidity, average wind speed and prevailing wind speed has respectively 0.160, -0.141, -0.632 and 0.198 values on the asthma admissions. By entering pollutants had climatic elements of the combined model, none of the elements and pollutants impacted on hospital admissions for asthma. MI mortality was significant in both sexes. The relationship between both sexes and admissions and ages was 0-20 and 21-40 and significant. In other words, unlike heart failure disease, the rate of asthma at the ages of less than 40 years was seen. In general, heart failure and asthma were respectively not dependent on gender and age. کلیدواژه ها: اقلیم و پزشکی، عناصر آب و هوایی، آلاینده، مرگ و میر سکته قلبی، مراجعه کننده آسم، سنندج. Keywords: Climate and medicine, Climatic elements, Pollutant, Heart failure (MI) Mortality, Asthma admission, Sanandaj City. 103 125 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-368-1&slc_lang=fa&sid=1 علی محمد خورشیددوست khorshid@tabrizu.ac.ir 1003194753284600954 1003194753284600954 Yes دانشگاه تبریز کاوه محمدپور 1003194753284600955 1003194753284600955 No دانشگاه تبریز حسین بیورانی 1003194753284600956 1003194753284600956 No دانشگاه تبریز