fa مطالعه امکان تأثیر لکه های خورشیدی بر بارش در ایستگاه های منتخب جنوب ایران تخصصي Special پژوهشي Research چکیده در این تحقیق ارتباط بین لکه‌های خورشیدی سالانه (ASN) و جمع بارش سالانه (APT) در سواحل شمالی خلیج فارس و دریای عمان با استفاده از دو روش آماری تابع همبستگی متقاطع و جداول توافقی مورد بررسی قرار گرفته است. ایستگاه های بوشهر، جاسک و شیراز تنها ایستگاه هایی هستند که در نیمه جنوبی ایران دارای داده های بارش بیش از صد سال هستند. داده های بارش این سه ایستگاه به ترتیب از سه منبع سازمان هواشناسی کشور، سازمان آب منطقه ی استان فارس و کتاب اسمیت سونین فراهم شد. شکاف های موجود در داده ها نیز توسط روش های مناسب رگرسیونی پر گردیدند. همچنین اعداد لکه های بین المللی روزانه نیز در دوره 1871 تا 2005 از مرکز ملی داده های ژئوفیزیکی آمریکا اخذ گردید. نتایج ضرایب همبستگی متقاطع، یک همبستگی منفی معنی دار را بین تاخیرهای سه ساله لکه‌های خورشیدی سالانه (ASN) و جمع بارش سالانه (APT) روی دو ایستگاه بوشهر و جاسک نشان می دهد اما هیچگونه رابطه معناداری برای ایستگاه شیراز در هیچکدام از تاکیرها به دست نیامد. بر این اساس برای تاکیرهای سه ساله دو ایستگاه جاسک و بوشهر، جداول توافقی متعددی در نظر گرفته شد. آزمون کی دو وجود ارتباط میان بارش و لکه‌های خورشیدی با تأخیر 3 ساله را برای جاسک اثبات نمود و ضریب کندال (تو-ب) نیز میزان شدت ارتباط را ضعیف و جهت آن را معکوس نشان داد؛ اما برای بوشهر و شیراز هرچند از نظر آماری ارتباط معنی‌داری حاصل نشد اما چون ضرایب کندال (تو-ب) برای بیشتر جداول توافقی منفی است لذا ارتباط بسیار ضعیف معکوس را نشان می‌دهد. از آنجا که کمینه‌های لکه‌های خورشیدی در سال‌های 2007 و 2008 میلادی رخ داده است، لذا انتظار می‌رود که بارش سواحل عمان (در جنوب ایران) ظرف سال‌های 2009 تا 2011 میلادی دوره نرمال و یا ترسالی را سپری کند. Abstract In this study, the relationship between annual sunspot number (ASN) and annual precipitation totals (APT) has been investigated over the northern coasts of the Persian Gulf and Oman Sea using two statistical methods: cross-correlation function and contingency tables. Bushehr, Jask and Shiraz stations are alone stations in which long term annual precipitation records more than 100 years exist have in the south half of Iran. Precipitation records of these three stations were collected from three resources of Iran Meteorological Organization, Regional Water Organization of Fars Province and Smithsonian Miscellaneous Collections, respectively. The statistical gaps were filled with suitable regression models. Daily international sunspot numbers in 1871-2005 periods were prepared from the National Geophysical Data Center. Results indicate negative significant cross-correlation coefficients between 3-year lagged ASN and APT over two stations of Bushehr and Jask but nothing is found Whatsoever significant relationship for Shiraz station in none of lags. On the basis of this 3 year lags, for two stations of Jask and Bushehr have been constructed several contingency tables. The chi-square test was used to determine whether there was a dependency between observations. Also Kendal Tau-b coefficient can show the intensity of association between observations. Almost in all cases for Jask (Tau-b=-0.2 averagely), the Chi-square tests Were significant at the 5% level while there Were not a significant relationship for Shiraz and Bushehr but there Were minor cases in Bushehr (tau-b=-0.03 averagely).Inasmuch as a sunspot minimum has occurred in 2007 and 2008, therefore we Would expect that Oman Sea coasts precipitation during 2009-2011 Was higher than normal. کلید واژه ها: بارش، لکه های خورشیدی، همبستگی متقاطع، جدول توافقی، جنوب ایران. Keywords: Precipitation, Sunspot, Cross-correlation, Contingency tables, South of Iran. 191 208 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-11&slc_lang=fa&sid=1 دوست محمد کلیم dmkalim157@yahoo.com 1003194753284600964 1003194753284600964 Yes مرکز تحقیقات هواشناسی کاربردی استان سیستان محمد رضا پیشوایی mrpishvaei@gmail.com 1003194753284600965 1003194753284600965 No دانشگاه شیراز پیمان محمودی Paymanasia@yahoo.com 1003194753284600966 1003194753284600966 No دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه سیستان و بلوچستان