fa ارزیابی بسترهای طبیعی- مدیریتی توسعه در شهرستان های استان کرمانشاه تخصصي Special پژوهشي Research چکیده پژوهش حاضر با هدف تمهید زمینه برنامه‌ریزی ناحیه‌ای به ارزیابی بسترهای طبیعی- مدیریتی توسعه کشاورزی شهرستان های استان کرمانشاه پرداخته است. در این راستا از 8 شاخص توان طبیعی و 21 شاخص مدیریتی در مقوله‌های زیرساختی، نهادی و نیروی انسانی بهره‌گیری شده است. پس از رفع اختلاف مقیاس و وزن‌دهی به هر شاخص با استفاده از تحلیل عاملی، شاخص ترکیبی نهایی به دست آمد. نتایج گویای آن است که از نظر شاخص ترکیبی توان طبیعی شهرستان های سنقر و کرمانشاه با 49/5 و 06/5 در رتبه‌های اول و دوم و شهرستان های ثلاث و باباجانی و پاوه با امتیاز 74/3 و 46/3 در رتبه‌های یازدهم و دوازدهم قرار گرفتند. همچنین از بعد شاخص ترکیبی توسعه مدیریتی شهرستان های کرمانشاه و اسلام‌آباد غرب با 39/22 و 65/17 رتبه‌های اول و دوم و شهرستان های قصرشیرین و ثلاث و باباجانی با امتیاز 36/6 و 02/4 رتبه‌های یازدهم و دوازدهم را کسب نمودند. بالا بودن ضریب تغییرات در شاخص های ترکیبی نهادی (714/0)، زیرساختی (56/0) و نیروی انسانی (559/0) گویای فاصله زیاد شهرستان های استان از بعد بسترهای مدیریتی توسعه کشاورزی است. لذا توجه به توزیع متوازن توسعه در بخش کشاورزی استان مورد تاکید قرار گرفته است. Abstract This research was conducted for regional planning provision, and the evaluation of natural-managerial context of agricultural development in Kermanshah province townships in Iran. To this end we employed 8 indicators for measuring natural potentiality and 21 indices utilized for assessing managerial issues such as infrastructure, institutional, and work forces. After releasing indexes from various scales and weighting them on the basis of factor analysis method the final composite indicator was determined. According to the results of natural potentiality, Songhor and Kermanshah townships placed first and second with 5.49 and 5.06 score in the ranking and Salas and Babajani and Paveh townships with 3.46 and 3.74 acquired eleventh and twelfth positions. Also in respect of managerial development, Kermanshah and Eslamabad-e-Gharb townships with scores of 22.39 and 17.65 placed first and second in the ranking and Ghasre-shrin and Salas and Babajani townships with 6.36 and 4.02 acquired eleventh and twelfth position. Value of coefficient of variation for infrastructure (0.56), institutional (0.714), and work force (0.559) composite indicators indicate high disparity between the townships with regard to managerial contexts. Therefore, focusing on balanced agricultural development in the province was emphasized. کلید واژه ها: برنامه‌ریزی، توان های طبیعی، نابرابری ناحیه‌ای، توسعه مدیریتی، توسعه کشاورزی Keywords: Regional planning, Natural diversity, Regional disparity, Managerial development, Agricultural development. 253 272 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-12&slc_lang=fa&sid=1 جعفر توکلی J.Tavakkoli@gmail.com 10031947532846001509 10031947532846001509 Yes دانشگاه رازی کرمانشاه دانشگاه رازی کرمانشاه