fa ارزیابی میزان تناسب توسعه کلانشهر تبریز با رویکرد زیست‌پذیری شهری تخصصي Special پژوهشي Research هدف این پژوهش ارزیابی میزان تناسب توسعه کلانشهر تبریز برا اساس اصول زیست‌پذیری شهری است. پژوهش حاضر در زمره تحقیقات کاربردی است که با روش تحلیلی ـ موردی و رویکرد کمی انجام گرفته است. با توجه به ماهیت داده‌ها و عدم امکان کنترل رفتار متغیرهای مؤثر در مـسئله نیز از نـوع غیرتجربـی است. در ابتدا با استفاده از استانداردهای موجود، مقادیر مطلوب و ایده&rlm;آل هر کدام از شاخص&rlm;های عملیاتی تدوین و مقادیر هر شاخص در هر کدام از مناطق 10گانه استخراج شدند. جهت جمع‌آوری داده&rlm;ها از روش&rlm;های اسنادی ـ کتابخانه‌ای شامل منابع تفصیلی سرشماری نفوس و مسکن و آمارنامه کلانشهر تبریز (1396 ـ 1395)، طرح جامع (1395) و تفصیلی (1391) شهر تبریز و همچنین توزیع پرسشنامه و مشاهدات میدانی استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون‌های تی تک نمونه‌ای، تحلیل واریانس یک طرفه (<span dir="LTR">ANOVA</span>)، همبستگی پیرسون، رگرسیون خطی چند‌گانه و آزمون تعقیبی شفه در نرم‌افزار <span dir="LTR">SPSS</span> استفاده شده است. به منظور مدل&rlm;یابی معادلات ساختاری زیست‌پذیری با استفاده از معادلات ساختاری در نرم‌افزار <span dir="LTR">Amos</span> مهم&rlm;ترین متغیرهای اثرگذار توسعه (اقتصادی، اجتماعی، کالبدی، نهادی و زیست‌محیطی) در ارزیابی زیست‌پذیری کلانشهر تبریز بررسی شد. نتایج پژوهش حاکی از ارزیابی ضعیف گویه‌های مذکور است به طوریکه تعداد کمی در وضعیت پایدار قرار می&rlm;گیرد و در بقیه موارد شامل شاخص‌های کالبدی، اقتصادی و زیست‌محیطی در وضعیت ناپایدار قرار دارند. نتایج این پژوهش همچنین نشان می‌دهد توسعه کلانشهر تبریز دردهه‌های اخیر متناسب با اصول زیست‌پذیری نبوده و سهم مناطق از نظر برخورداری از شاخص‌های زیست‌پذیری و پایداری یکسان نمی‌باشد. &nbsp;<br> The purpose of this study is to evaluate the appropriateness of the development of Tabriz metropolis based on the principles of urban viability. The present study is in the category of applied research that has been done with case-analysis method and quantitative approach. Due to the nature of the data and the impossibility of controlling the behavior of the effective variables in the problem is also non-experimental. Initially, using the existing standards, the desired and ideal values ​​of each of the operational indicators were compiled and the values ​​of each indicator in each of the 10 regions were extracted. To collect data, documentary-library methods including detailed sources of population and housing census and statistics of Tabriz metropolis (2016-2017), comprehensive plan (2016) and detailed (2012) of Tabriz, as well as distribution of questionnaires and field observations were used. Is. Data were analyzed using one-sample t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation, multiple linear regression and Scheffe post hoc test in SPSS software. In order to model the structural equations of livability using structural equations in Amos software, the most important influential variables of development (economic, social, physical, institutional and environmental) in evaluating the viability of Tabriz metropolis were studied. The results of the study indicate a poor evaluation of these items so that a small number are in a stable state and in other cases, including physical, economic and environmental indicators are in an unstable state. The results of this study also show that the development of Tabriz metropolis in recent decades is not commensurate with the principles of livability and the share of regions is not the same in terms of viability and sustainability indicators. زیست‌پذیری, توسعه پایدار شهری, ضرایب رگرسیونی, مدلسازی معادلات ساختاری, کلانشهر تبریز Livability, Sustainable Urban Development, Regression Coefficients, Structural Equation Modeling, Tabriz Metropolis. 157 183 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2054-4&slc_lang=fa&sid=1 Marzyeh Shomali مرضیه شمالی shami.farzam18@yahoo.com 100319475328460022878 100319475328460022878 No PhD student, Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Marand, Iran دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران. Javad Hajializadeh جواد حاجی علی زاده j.h.alizadeh2010@gmail.com 100319475328460022879 100319475328460022879 Yes Department of Humanities and Social Sciences, Farhangian University, Tehran, Iran. (Author). گروه علوم انسانی-اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. (نویسنده مسئول). Soheila HamidzadehKhivi سهیلا حمید زاده خیاوی hamidzadeh.so@gmail.com 100319475328460022880 100319475328460022880 No Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Art and Architecture, Islamic Azad University, Faculty of Art and Architecture, Islamic Azad University, Shabestar, Iran. گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده هنرومعماری، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ایران. Hosein Nazmfar حسین نظم فر nazmfar20@yahoo.com 100319475328460022881 100319475328460022881 No Department of Geography and Urban and Rural Planning, Faculty of Literature and Human Sciences, Mohaghegh Ardabili University. گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری وروستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی.