fa ارزیابی تأثیر شاخص‌های بیوفیلیک بر رضایتمندی سکونتی ساکنان مجتمع‌های مسکونی (مطالعه موردی: منطقه یک شهر کرمانشاه) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" lotus="" style="font-family:">شهرنشینی شتابان به مثابه پارادایم مسلط عصر حاضر، کیفیت زیست در کلان‌شهرهای ایرانی را با چالش‌های بنیادین مواجه ساخته است. این روند در شهرهایی نظیر کرمانشاه، که از یک سو با رشد جمعیتی پرشتاب و از سوی دیگر با گسترش کالبدی برنامه‌ریزی‌نشده مواجه است، به شکل ویژه‌ای ابعاد پیچیده‌ای یافته است. این پژوهش به بررسی رابطه بین شاخص‌های طراحی بیوفیلیک و رضایتمندی سکونتی در مجتمع‌های مسکونی منطقه یک کرمانشاه پرداخت. مطالعه به روش پیمایشی و با استفاده از توزیع پرسشنامه‌ بر روی ۴۰۰ نفر از ساکتان ده مجتمع‌ مسکونی در منطقه یک شهر کرمانشاه انجام شد. یافته‌ها حاکی از رابطه مثبت و معنادار بین تمامی ابعاد بیوفیلیک (کالبدی، ادراکی، عملکردی و بوم‌شناختی) و رضایت سکونتی بود. قوی‌ترین ارتباط به عامل کالبدی-فیزیکی با ضریب همبستگی ۶۸۲/۰ اختصاص داشت. تحلیل نتایج دوگانگی آشکاری را نشان داد. از یک سو، مؤلفه‌های بصری همچون نور طبیعی (میانگین ۸۸/۴) و چشم‌انداز (میانگین ۳۳/۴) به‌خوبی تحقق یافته بودند. از سوی دیگر، مؤلفه‌های ساختاری و ملموس مانند کاربرد مصالح طبیعی اصیل (میانگین ۹۰/۲) و فرم‌های سیال (میانگین ۴۴/۲) به شدت مغفول مانده بودند. این شکاف در ابعاد اجتماعی و اکولوژیک نیز مشهود بود؛ درحالی‌که دسترسی به فضای سبز (میانگین ۹۰/۳) مطلوب ارزیابی شد، قابلیت فضا برای میزبانی آیین‌های جمعی (با ۸۷% بازخورد منفی) و سیستم‌های مدیریت آب باران (با ۸۷% بازخورد منفی) به کلی نادیده گرفته شده بود. در مجموع، یافته‌ها موید تأثیر مثبت رویکرد بیوفیلیک بر رضایتمندی سکونتی است، اما الگوی غالب را می‌توان &laquo;بیوفیلیای نمایشی&raquo; توصیف کرد که در آن طبیعت صرفاً به مثابه یک تصویر تزئینی ظاهر شده و از نقش سازنده، جامعه‌پرداز و اکولوژیک خود تهی گشته است. </span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="tab-stops:419.25pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Rapid urbanization, as the dominant paradigm of the present era, has fundamentally challenged the quality of life in Iranian metropolises. This trend has taken on particularly complex dimensions in cities like Kermanshah, which face both accelerated population growth and unplanned physical expansion. This study investigated the relationship between biophilic design indicators and residential satisfaction in apartment complexes in Region 1 of Kermanshah. The research employed a survey method, distributing questionnaires among 400 residents of ten residential complexes in the area. Findings indicate a positive and significant relationship between all biophilic dimensions (physical, perceptual, functional, and ecological) and residential satisfaction. The strongest correlation was with the physical dimension (r = 0.682). Analysis revealed a clear duality. On one hand, visual components such as natural light (mean: 4.88) and views (mean: 4.33) were well-realized. On the other hand, structural and tangible components like the use of authentic natural materials (mean: 2.90) and fluid forms (mean: 2.44) were severely neglected. This gap was also evident in social and ecological dimensions; while access to green space (mean: 3.90) was rated favorably, the space&#39;s capacity for hosting collective rituals (with 87% negative feedback) and rainwater management systems (with 87% negative feedback) were entirely overlooked. In conclusion, while the findings confirm the positive impact of a biophilic approach on residential satisfaction, the dominant pattern can be described as &quot;performative biophilia,&quot; where nature appears merely as a decorative image, stripped of its constructive, community-building, and ecological roles</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; طراحی بیوفیلیک, رضایتمندی سکونتی, مجتمع مسکونی, سلامت روانی, پیوند با طبیعت : Biophilic Design, Residential Satisfaction, Apartment Complex, Mental Health, Connection with Nature 107 132 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3962-1&slc_lang=fa&sid=1 Behnam Shiroyeh Zad بهنام شیرویه زاد behnam.shiroyehzad@iau.ac.ir 100319475328460023549 100319475328460023549 No Department of Architecture and Urban Planning, Ta.C., Islamic Azad University, Tabriz, Iran گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Raana Aghajani Refah رعنا آقاجانی رفاه ra.aghajanirefah@iau.ac.ir 100319475328460023550 100319475328460023550 Yes Department of Architecture and Urban Planning, Ta.C., Islamic Azad University, Tabriz, Iran گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Hossein Esmaeili Sangari حسین اسمعیلی سنگری h.esmaeeli@richt.ir 100319475328460023551 100319475328460023551 No Member of the faculty of the Research Institute of Historical Buildings and Textures, National Institute of Cultural Heritage and Tourism عضو هیات علمی پژوهشکده ابنیه و بافت‌های تاریخی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری کشور