Geographical Space

fa تحلیل نقوش دست بافته های خراسان جنوبی و بازافرینی ان ها در طراحی اکسسوری معاصر Analysis of Motifs in South Khorasan Hand-Woven Textiles and Their Reinterpretation in Contemporary Accessory Design تخصصي Special پژوهشي Research استان خراسان جنوبی یکی از مهمترین قطب های بافندگی فرش در ایران است. مطالعه طرحهای به‌کاررفته در هنر قالیبافی این استان، نشان میدهد این طرح ها متناسب با جغرافیای بافت قالی ها، در سه سبک طراحی شهری، روستایی و عشایری بافته میشوند. اکسسوری از زینتیهای پرکاربرد امروزه میباشد که رفته رفته اهمیتی در حد و اندازه لباس به خود گرفته است. از تواناییهای هنر میتوان ترکیب و تلفیق یک زیرشاخه از آن را با سایر زیرشاخهها دانست. برای مثال بسیار دیده شده که آثار نوشتاری (خوشنویسی) بر روی سنگ و کاشی (معماری) نقش بسته است. در این پژوهش نیز با مورد توجه قرار دادن این قدرت هنر (ترکیب و تلفیق) سعی شده تا نقوشی از آثار دستبافتههای خراسان جنوبی اقتباس و بر روی اکسسوریهای بانوان پیاده شود. روش تحقیق پژوهش حاضر از نوع توصیفی- کاربردی میباشد که جامعه آماری آن کلیه نقوش و پالتهای رنگی مربوط به دستبافتههای خراسان (جنوبی) است. نقوش دستبافتههای خراسان عموما برگرفته از نقوش ترکمن بوده و با حالاتی هندسی و خطوط شکسته پیاده شده است. نقوش هندسی مانند لوزی، مربع، دایره و  بیشتر مورد توجه بوده است.   South Khorasan Province is one of the most important centers of carpet weaving and handwoven textile production in Iran. A study of the designs used in the region’s weaving traditions shows that, depending on the geographical and cultural context of production, these motifs are generally formed within three design traditions: urban, rural, and nomadic. In recent years, accessories have become an important component of contemporary dress and personal style, sometimes acquiring a significance comparable to that of clothing itself. Based on the capacity of art to combine and transform different visual domains, this study seeks to extract motifs from the handwoven textiles of South Khorasan and reinterpret them in the design of women’s accessories. The research is descriptive and applied in nature. The statistical and visual corpus of the study consists of the motifs and color palettes associated with the handwoven textiles of South Khorasan. The findings indicate that the motifs used in these textiles are largely derived from Turkmen visual traditions and are commonly rendered through geometric structures and broken linear compositions. Geometric forms such as diamonds, squares, circles, and repetitive linear arrangements are among the most prominent visual elements. In addition, botanical motifs and patterns such as the “fish-scale” motif have also played an important role in the visual identity of these textiles. The study shows that these motifs are not only decorative elements, but also carriers of cultural memory, regional identity, and aesthetic continuity. By analyzing their formal characteristics, structure, rhythm, and color relationships, it is possible to abstract and adapt them for contemporary accessory design without losing their cultural authenticity. The design proposals developed in this research demonstrate that traditional motifs can be translated into modern forms through simplification, stylization, repetition, and material adaptation. Such an approach creates a meaningful connection between heritage-based visual culture and the needs of contemporary fashion and accessories. Overall, the research confirms that the motifs of South Khorasan handwoven textiles possess strong potential for reinterpretation in modern accessory design. This not only contributes to the preservation and revitalization of local textile heritage, but also offers new possibilities for creating culturally rooted and aesthetically distinctive contemporary products.   نقوش گیاهی, نقش ریزه ماهی, دست بافته, خراسان جنوبی, نقوش هندسی South Khorasan, handwoven textiles, geometric motifs, botanical motifs, fish-scale motif, contemporary accessories, textile heritage 181 197 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3991-1&slc_lang=fa&sid=1 Somayyeh Arshi سمیّه عرشی Somaye.arshie@gmail.com 100319475328460023680 100319475328460023680 Yes دانشگاه آزاد اسلامی،یزد،ایران Mahboobeh Nikoofard محبوبه نیکوفرد Mnekofard@yahoo.com 100319475328460023681 100319475328460023681 No گروه هنر، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران Sima Ezadpanah سیما ایزدپناه Simaezadpanah63@gmail.com 100319475328460023682 100319475328460023682 No گروه پژوهش هنر، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی ،کیش، ایران Samaneh Arshi سمانه عرشی samane.arshi.70@gmail.com 100319475328460023683 100319475328460023683 No گروه طراحی دوخت، پارچه و لباس، دانشکده هنر، موسسه آموزش عالی امام جواد ع، یزد، ایران