fa بررسی رابطه انتشار گاز دی اکسید کربن و آلودگی آب در ایران بانگرش اقتصاد محیط زیست تخصصي Special پژوهشي Research هدف اصلی این مطالعه بررسی رابطه بین انتشار گاز دی‌اکسید کربن و شاخص‌های کیفیت زیست محیطی در ایران با نگرش اقتصاد محیط زیست طی سال های 1388-1359 می‌باشد. برای این منظور از متغیرهای میزان انتشار سرانه گاز دی اکسید کربن و آلودگی سرانه آب به عنوان متغیرهای جایگزین برای در نظرگرفتن کیفیت هوا و آب در ایران استفاده شده و مدل تحقیق با بهره‌گیری از روش هم‌انباشتگی جوهانسن- جوسیلیوس برآورد شده است. نتایج حاصل از تخمین مدل دلالت بر این دارد که منحنی زیست محیطی کوزنتس برای هر دو شاخص میزان انتشار گاز دی‌اکسید کربن و آلودگی آب تأیید گردیده و رابطه بلندمدت بین متغیرهای تراکم جمعیت، نرخ رشد جمعیت شهرنشینی با شاخص‌های کیفیت زیست محیطی برقرار است. همچنین یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که متغیرهای تراکم جمعیت و نرخ رشد جمعیت شهرنشینی تأثیر منفی و معنی‌دار بر شاخص‌های کیفیت زیست محیطی در ایران داشته‌اند. از طرف دیگر نتایج برآورد مدل حکایت از این دارد که کشش سرانه انتشار گاز دی اکسید کربن نسبت به متغیر تراکم جمعیت در مقایسه با کشش آلودگی سرانه آب نسبت به این متغیر بیشتر می‌باشد که بیان می‌کند آلودگی هوا علاوه بر تإثیرپذیری از متغیر درآمد سرانه به عنوان متغیر مقیاس از متغیر تراکم جمعیت نیز تأثیرپذیر بوده به طوریکه با افزایش یک درصد در تراکم جمعیت، میزان انتشار سرانه گاز دی‌اکسید کربن به میزان 06/2 درصد افزایش پیدا می کند. The main objective of this paper is to investigate the long-run relationship between per capita income and environmental quality indices. For this purpose, we used the CO2 emissions and biological oxygen demand (BOD) per worker as a proxy for measurements of air and water quality. In this paper we used the Johansen's co-integrating technique for estimating the long run relationship between CO2 emission and water pollution with explanatory variables such as population density and growth rate of urban population. The results of this paper show that the EKC curve is confirmed for Iranian economy over the period of 1980 -2009. Moreover, the population density and urban population growth rate have positive and significant effect on the environmental degradation. The other results of this paper show that the elasticity of CO2 emission with respect to the population density is more than of water pollution and one percent increase in population density have led to 2.06 increases in CO2 emission. منحنی زیست محیطی کوزنتس، آلودگی هوا، آلودگی آب، روش هم‌انباشتگی جوهانسن- جوسیلیوس EKC, Air Pollution, Organic Water Pollution, Johansen\'s Co-integrating Technique. 209 227 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-18&slc_lang=fa&sid=1 سید کمال صادقی sadeghiseyedkamal@gmail.com 10031947532846002210 10031947532846002210 Yes دانشگاه تبریز