fa بررسی متغیرهای فردی موثر بر رضایت مندی شهروندان از کیفیت محیط زندگی(مطالعه موردی: مقایسه مراکز تجاری- تاریخی کلان شهرهای اصفهان و تبریز) تخصصي Special پژوهشي Research مقاله حاضر با هدف بررسی متغیرهای مؤثر بر رضایت مندی شهروندان از کیفیت محیط زندگی در مراکز تجاری- تاریخی کلانشهرها از دیدگاه ساکنین آن با نمونه موردی کلانشهرهای اصفهان و تبریز، به دنبال تبیین علمی تر و نگاه کارشناسانه تر بر عوامل کیفیت محیط می باشد. بر این اساس با توجه به مطالعه ادبیات نظری مربوط به کیفیت محیط، چارچوب مفهومی متشکل از عوامل شانزده گانه، برای بررسی تدوین و مبانی تحقیق و تحلیل قرار گرفته است. نوع پژوهش، از نظر هدف کاربردی و توسعه ای، از لحاظ روش انجام تحقیق، توصیفی- تحلیلی می باشد. ویژگی های سن، جنس، سطح تحصیلات، رضایت اقتصادی و وضعیت سلامت به عنوان ویژگی های فردی و مستقل در این راستا شناسایی شده اند، تا تأثیرشان بر رضایتمندی از کیفیت محیط زندگی و هریک از عوامل شانزده گانه آن به عنوان متغیرهای وابسته مورد تحلیل قرار گیرد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران با در نظر گرفتن فرضیه حداکثر ناهمگنی، برای مجموع دو محدوده مورد نظر 768 محاسبه شد. به منظور تحلیل داده‌ها، روش‌های آماری نظیر توزیع فراوانی، آزمون تک نمونه ای T، ضریب همبستگی اسپیرمن، فی و کرامر به کار رفت که بدین منظور از نرم‌افزار SPSS استفاده شد. نتایج نشان می دهد که میزان رضایت شهروندان از کیفیت محیط در حد مطلوبی قرار ندارد. در ارتباط با میزان آزمون T تک نمونه ای در هر دو محدوده مورد بحث، تفاوت بگونه ای می باشد که حتی می توان از در نظر گرفتن اختلاف مقدار محاسبه شده (01/0) نیز صرف نظر کرد. به هر حال با توجه به تفاوت های جغرافیایی و فرهنگی نسبی بین ساکنین مرکز تجاری- تاریخی دو کلانشهر اصفهان و تبریز، علت این موضوع را می توان در تفاوت های فردی وابسته به صفات اجتماعی- اقتصادی بررسی کرد. نتایج این بررسی ها نشان می دهد که متغیر جنسیت و رضایت مالی شهروندان ساکن در مراکز تجاری- تاریخی در ادراک محیط آنان موثر است که در دو جامعه مورد اشاره مورد آزمون قرار گرفته و تأیید می شود. تأثیر میزان تحصیلات در ادراک محیطی ساکنین تنها در کلانشهر تبریز تأیید می شود. The objective of this study is to evaluate citizens’ satisfaction of the quality of living environment in business and historical centers of metropolises from their view, sampling from Isfahan and Tabriz metropolises, to explain the effective factors on quality of life scientifically and professionally. Accordingly, regarding to the theoretical literature related to quality of environment, conceptual framework consisting of sixteen factors, has been done to review the editing and foundations of the research have been analyzed. Type of study, is applied and developmental in terms of objective of research and is descriptive–analytical in terms of method approach. Features such as age, gender, educational level, economic satisfaction and health status are identified as individual and independent variables in order to analysis satisfaction of quality of living environment and each of the sixteen factors are as dependent variables. The sample size using Cochran's formula considering the maximum heterogeneity hypothesis stating for both desired areas was calculated 768 people. In order to analyze data statistical methods such as frequency distribution, single sample T-test, Spearman, Phi and Cramer correlation coefficient were used, and for doing all of this statistical calculation the SPSS software was used. The results show which citizens’ satisfaction of their quality of environment is undesirable. For the single sample T-test, in both studied areas, the difference is in a way that is possible to ignore the calculated value difference (0/01).Nevertheless, considering the relative geographical and cultural differences between residents of Isfahan and Tabriz metropolises, there are individual differences related to social and economic attributes. The study results showed which the gender variable and financial satisfaction of business and historical centers’ residents affects their perception of their living environment. The influence of educational level on perception of the environment is approved only in Tabriz metropolis. کیفیت محیط زندگی, رضایت مندی, مرکز تجاری- تاریخی, متغیرهای فردی, کلانشهرهای اصفهان و تبریز. Quality of living environment, Satisfaction, Business and historical center, Individual variables, Isfahan and Tabriz metropolises. 287 304 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1291-1&slc_lang=fa&sid=1 jamal mohamadi جمال محمدی jamal.mohamadi@gmail.com 100319475328460014612 100319475328460014612 No University Isfahan گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه اصفهان jaber alizadeh جابر علی زاده jaber.alizadeh@yahoo.com 100319475328460014613 100319475328460014613 No Universityesfahan دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه اصفهان. hamzeh Rahimi حمزه رحیمی hamzeh.rahimi1364@gmail.com 100319475328460014614 100319475328460014614 Yes University Isfahan دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه اصفهان و عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی واحد فسا (نویسنده مسئول). توحید علی زاده 100319475328460014615 100319475328460014615 No کارشناس مهندسی بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران ناصر علی زاده 100319475328460014616 100319475328460014616 No مدرس هنرستان علم و صنعت آموزش‌وپرورش منطقه اصلاندوز.