fa پیشبینی اثرات اجرای سناریوهای مدیریت پوشش گیاهی و فعالیت مدیریتی بر ساختار اکولوژیک سیمای سرزمین در آبخیز چهل چای استان گلستان تخصصي Special پژوهشي Research فهم و درک اجزا، ساختار و فرایندهای طبیعی جاری در آبخیز در پیشبینی نتایج مخرب و یا مفید فعالیتهای انجام شده توسط مردم در آبخیز اهمیت فراوانی دارد. برای کمیکردن وضعیت سیمایسرزمین و تعیین اثرات اکولوژیک دخالت انسان در محیط میتوان از شاخصهای سیمایسرزمین استفاده نمود. این مقاله به عنوان بخشی از یک تحقیق گستردهتر میباشد که به منظور نیل به اهداف مدیریت یکپارچه آبخیز چهلچای مینودشت صورت گرفته است. هدف این مطالعه تعیین اثرات زیستفیزیکی، اقتصادی و اجتماعی سناریوهای مدیریت در آبخیز مذکور است. در این مقاله با استفاده از شاخصهای ساختار سیمای سرزمین به پیشبینی اثرات اکولوژیک اجرای 32 سناریوهای مدیریتی پرداخته میشود تا در کنار سایر اثرات اجرای سناریوهای مدیریتی امکان موازنه نتایج مختلف و انتخاب سناریوهای برتر با رویکرد مدیریت جامع آبخیز فراهم گردد. رودخانه چهلچای یکی از شاخههای رودخانه گرگانرود است که در جنوب شرقی شهرستان مینودشت در استان گلستان قرار گرفته است. پنج فعالیت مدیریتی شامل تراسبندی، احداث باغ، اگروفارستری، جنگلکاری و احیاء جوامع گیاهی حاشیه رودخانه در نظر گرفته شد. قواعد مربوط به اجرای هر یک از فعالیتهای مدیریتی بر اساس مشاهدات میدانی و با توجه به توصیههای منابع علمی و نظر کارشناسی تعیین شد. شاخصهای اکولوژیکی مورد استفاده در این مطالعه عبارتند از: میانگین وزنی اندازه لکهپوششگیاهی، نمایه وزنی مساحت پوششگیاهی، مساحت کل هسته، اتصال جنگل و نسبت جوامع گیاهی حاشیه رودخانه. اثرات اکولوژیک هر یک از فعالیتهای مدیریتی بر اساس مقادیر شاخصها پیشبینی گردید تا بهترین گزینه مدیریتی با بالاترین امتیاز انتخاب شود. نتایج نشان میدهد که با در نظر گرفتن شاخص میانگین وزنی اندازه لکهپوششگیاهی سناریوی 26 (احداث باغ، اگروفارستری و احیاء جوامع گیاهی حاشیه رودخانه) و سناریوی 11 (احداث باغ و اگروفارستری) به عنوان سناریوی برتر انتخاب شدند. بر اساس شاخص وزنی مساحت پوششگیاهی و شاخص نسبت جوامع گیاهی حاشیه رودخانه، سناریوی 32 (شامل تلفیقی از اقدامات تراس بندی، احداث باغ، آگروفارستری، جنگلکاری و احیاء جوامع گیاهی حاشیه رودخانه) سناریوی برتر است. در حالی که سناریوی 1 به عنوان سناریوی برتر از نظر شاخص مساحت کل هسته و شاخص اتصال جنگل تعیین شد. رویکرد مورد استفاده در این مطالعه امکان پیشبینی نتایج اکولوژیک اقدامات مدیریتی را فراهم میسازد. در تکمیل این تحقیق پیشبینی سایر نتایج اقدامات مدیریتی از ابعاد فیزیکی، اقتصادی و اجتماعی امکان نیل به اهداف ارزیابی و مدیریت یکپارچه آبخیز را فراهم مینماید <div align="justify"> Understanding watershed components and their structure and natural processes is a crucial aspect of grasping how human activities can degrade or improve the condition of a watershed. Landscape indices can be used to quantify the condition of landscapes and to determine the impacts of human interventions in the environment. This paper outlines one component of a study being undertaken to provide a new tool for integrated watershed management. The study aims to assess the biophysical and socio-economic impacts of 32 vegetation-based management scenarios in the Chehel-Chai Watershed. The Chehel-Chai River is a tributary of the Gorgan-Rud River system lying southeast of Minoo-dasht in Golestan Province, Iran. The use of landscape structure indices to predict the ecological impacts of management scenarios is the focus of this paper. Five possible management actions including terracing, orchard development, agro-forestry, tree plantation, and riparian restoration have been considered. Scenario rules for each management activity were developed based on field observations, scientific recommendations, and expert knowledge for the study area. Ecological indices used in this study included Weighted Mean Patch Size Index (WMPSI), Weighted Land Cover Area Index (WLCAI), Total Core Area (TCA), Forest Connectivity Index (FCI), and Riparian Proportion Index (RPI). Ecological impacts of each management scenario are predicted based on the value of these indices. The best management option will correspond to the highest score. The analysis indicates that considering WMPSI, Scenario 26 (orchard development, agro-forestry, and riparian restoration) and Scenario 11 (orchard development, agro-forestry) are the best. In contrast, considering WLCAI, and RPI, Scenario 32 (a combination of terracing, orchard development, tree planting, agro-forestry, and riparian restoration actions) is identified as the best scenario while Scenario 1 (current condition) was the best considering the TCA and the FCI. The assessment approach used in this study can provide a basis for prediction of the ecological impacts of management actions. Further research into prediction of impacts on physical and socio-economic sources can make available the required information to achieve the aims of an integrated watershed assessment and management. </div> اکولوژی سیمایسرزمین, شاخصهای اکولوژیک, سناریوهای مدیریت اکولوژیک, آبخیز چهلچای Landscape ecology, Indices, Scenarios, Chehel-Chai watershed 19 45 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-38&slc_lang=fa&sid=1 محبوبه بای 10031947532846002847 10031947532846002847 Yes دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان امیر سعدالدین 10031947532846002848 10031947532846002848 No دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی گرگان دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی گرگان عبدالرسول سلمان ماهینی 10031947532846002849 10031947532846002849 No دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی گرگان