fa بررسی مکانی- زمانی ماتریس‌های انتقال ماهانه زنجیره مارکف برای انتخاب مکان‌های مناسب کشت دیم در استان فارس تخصصي Special پژوهشي Research تقریب اول زنجیره مارکف به فرآیندی گفته می‌شود که به یک فرایند قبل از خود وابسته باشد. برای استفاده از تقریب اول زنجیره مارکف باید ماتریس انتقال دو در دو که نشان‌دهنده وضعیت وقوع یا عدم وقوع بارندگی در دو روز متوالی است، تعیین گردد. در این تحقیق با استفاده از آمار بارندگی روزانه 49 ایستگاه در استان فارس و به وسیله تقریب اول زنجیره مارکف، ماتریس‌های انتقال ماه‌های آبان تا فروردین تعیین گردید و سپس تغییرات مکانی آن‌ها در سطح استان فارس تهیه شد. استفاده از این ماتریس‌ها در پیش‌بینی وقوع و یا عدم وقوع بارندگی روزانه و همچنین تعیین دوره بازگشت دوره‌های خشکی متفاوت کاربرد دارد. نتایج نشان داد که در ماه‌های بهمن و اسفند احتمال وقوع بارش و دوره بازگشت دوره‌های خشکی متفاوت در سطح استان فارس بیشتر از سایر ماه‌های سال و در ماه آبان کمتر از ماه‌های آذر تا فروردین می‌باشد. از طرف دیگر احتمال وقوع بارش و دوره بازگشت دوره‌های خشکی متفاوت در ماه‌های آبان تا فروردین در جنوب استان کم و به سمت شمال و شمال غرب استان افزایش می‌یابد؛ بنابراین مناطق شمال و شمال غرب استان شامل شهرستان‌های سپیدان، کازرون و ممسنی مناسب‌ترین مناطق استان فارس برای کشت دیم گیاهان مختلف مانند گندم می‌باشند. First order of Markov chain is a process that depends on the previous process. The two-two transition probability which indicates the situation of rainy or non-rainy days should be determined to use the first order of Markov chain. For this study, 49 stations in Fars province were selected, and the transition probabilities of months of November to April were calculated by using the first order of Markov chain, separately and then the spatial variations of the transition probabilities were prepared. These transition probabilities can be used for simulation daily rainfall and different dry day return periods. The results showed that the occurrence probability of rainfall and return periods of different dry day were more in February and March, and in November were lower than the months of December to April. On the other hand, the occurrence probability of rainfall and return periods of different dry day were low in November to April in south of Fars province, and incresed towards the north and north-west of the province. Therefore, the north and north-west of the province are the most appropriate places in the Fars province for dryland farming of different crops such as wheat زنجیره مارکف, ماتریس‌های انتفال, مکان‌های مناسب برای کشت دیم, استان فارس. Markov chain, Transition probabilities, Appropriate places of dryland farming, Fars province 183 196 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-44&slc_lang=fa&sid=1 حمیدرضا فولادوند 10031947532846003037 10031947532846003037 Yes