fa تحلیل نوسانات زمانی بارش منطقه اهر در فاصله زمانی 1964 تا 2005 تخصصي Special پژوهشي Research بارش متغیر ترین عنصر اقلیمی است و پراکندگی زمانی و مکانی آن به دلیل استفاده گسترده در کشاورزی، منابع آب، صنعت و بهره برداری از سدها و نیز آبیاری حائز اهمیت است. براین اساس و به منظور بررسی بی نظمی بارش، در یک دوره آماری 41 ساله از آمار هواشناسی ایستگاه سینوپتیک اهر در مقیاس ماهانه، فصلی و سالانه استفاده شد. جهت رسیدن به اهداف تحقیق؛ از روش های میانگین متحرک، شاخص SPI و آزمون گرافیکی من کندال استفاده گردید. استفاده از روش میانگین متحرک حاکی از وجود دو فاز بارشی افزایشی (نیمه دوم دهه هفتاد میلادی) و کاهشی (از نیمه دوم دهه نود میلادی) بود. آزمون گرافیکی من کندال اگر چه نوسانات شدید و روند کاهشی معنی دار در میزان بارش دریافتی فصل زمستان را تایید نمود، اما حاکی از عدم وجود روند معنی دار برای مجموع بارش در بازه های زمانی اکثر ماه ها، سایر فصل ها و مجموع بارش سالانه بود. استفاده از روش SPI نیز تایید کننده گرایش اقلیم منطقه به سمت بروز خشکسالی های بیشتر در بازه های زمانی کوتاه مدت می باشد. این نتایج به ویژه با توجه به تغییرات فصلی بارندگی و تمایل اقلیم منطقه به کاهش ترسالی ها و افزایش خشکسالی ها، جهت برنامه ریزی بهتر و استفاده بهینه از منابع آب منطقه می تواند مورد استفاده برنامه ریزان قرار گیرد. Rainfall is the most variable climatic element. Spatial and temporal distribution because of its widespread use in agriculture, water resources, industry, the operation of dams and irrigation is important. According to the study of rainfall behavior in the Ahar area that is one of the important agriculture regions on North West of Iran monthly rainfalls data of this station during statistical period (1965-2005) have been obtained from meteorological organization. To achieve research objectives, the methods of moving average, SPI index and graphical Mann-Kendal tests were used. Applications of the moving average annual rainfall data indicate an increase in rainfall phases (second half 1970) and lower (second half 1990), respectively. Mann–Kendal test although volatility and the significant reduction trend in the amount of winter precipitation approved, but showed no significant trend in total precipitation for the period of most months, other seasons and a total annual precipitation. Also SPI method confirmed the tendency of regional climate trends toward shorter drought periods. Results of this research can support the programmers in confrontation with negative precipitation variations and also using of the climatic potentials of the region نوسانات بارش, شهرستان اهر, من کندال, میانگین متحرک, SPI. Rainfall Fluctuations, Ahar, Mann-Kendal, Moving Average, SPI. 1 17 http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-645-1&slc_lang=fa&sid=1 لیلی اکبرزاده اهری 10031947532846003385 10031947532846003385 Yes کریم امینی نیا araz183@yahoo.com 10031947532846003386 10031947532846003386 No استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر مسعود جلالی 10031947532846003387 10031947532846003387 No استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه زنجان رباب رزمی 10031947532846003388 10031947532846003388 No کارشناس ارشد اقلیم شناسی در برنامه ریزی محیطی