[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 19، شماره 65 - ( 3-1398 ) ::
جلد 19 شماره 65 صفحات 299-317 برگشت به فهرست نسخه ها
کاربرد تصاویر ماهواره ای اسپات 5 در شناسایی خاکهای آلوده نفتی و تجزیه و تحلیل آماری آن در میدان نفتی مارون-خوزستان
آرتیمس قاسمی دهنوی1، اشرف جیره نژادیان2، رامین ساریخانی3، صدیقه جهانگیری4
1- عضو هیات علمی گروه زمین شناسی دانشگاه لرستان
2- دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه زمین شناسی دانشگاه لرستان
3- عضو هیات علمی گروه زمین شناسی دانشگاه لرستان. (نویسنده مسئول).
4- دانش‌آموخته دکتری محیط زیست دانشگاه آزاد واحد تهران شمال
چکیده:   (253 مشاهده)
هدف از این مقاله بررسی، شناسایی و ارزیابی خاک‌های آلوده به نفت با استفاده از تصویر ماهواره‌ای اسپات 5 و تجزیه‌وتحلیل آماری آن در میدان نفتی مارون است، برای این منظور از تصاویر ماهواره‌ای اسپات 5، استفاده شد. با استفاده از روش‌های طبقه‌بندی دو آستانه رنگی کم تا زیاد ایجاد گردید که از ناحیه کم به سمت ناحیه زیاد بر میزان مواد نفتی افزوده‌شده است و نقاطی که در آستانه زیاد قرار می‌گیرند دارای بیشترین آلودگی هستند برای صحت سنجی از یک سری نقاط کنترل زمینی استفاده شد که پنج ایستگاه نمونه‌برداری شده در یک آستانه رنگی مشخص (نارنجی و قرمز) قرار می‌گیرد که با کمک آن می‌توان سایر خاک‌های آلوده را شناسایی کرد. تصاویر با قدرت تفکیک کم دارای دقت کمتر و خطای بیشتر در طبقه بندی بوده، و به علت عدم تفکیک پذیری دقیق  آلودگی را بیشتر از مقدار واقعی نشان میدهند. در نتیجه تصاویری باقدرت تفکیک کم جهت تفکیک دقیق تر و  شناسایی آلودگی در سطح کم استفاده می شود. شاخص‌های زمین انباشتگی، فاکتور آلودگی و شاخص جامع فاکتور آلودگی جهت تعیین میزان آلودگی منطقه مورد مطالعه استفاده شد. با توجه به مقادیر شاخص زمین انباشتگی ایستگاه 2 و 3 در محدوده آلوده نشده تا آلودگی متوسط ازنظر فلز کبالت و نیکل قرار می‌گیرند و ایستگاه 4،1 و 5 در محدود آلوده نشده قرار دارند. با توجه به طبقه‌بندی ضریب آلودگی وانادیوم در محدوده بدون آلودگی تا آلودگی متوسط ولی نیکل و کبالت در محدوده آلودگی متوسط قرار دارند در ایستگاه دوم آلودگی کبالت بیشتر و در محدوده آلودگی متوسط تا قوی قرار دارد. ازنظر شاخص جامع فاکتور آلودگی منطقه موردمطالعه دارای آلودگی متوسط نیکل و کبالت است اما فلز وانادیوم در سطح بدون آلودگی قرار دارد. نتایج آنالیز آماری نشان می‌دهد که غلظت فلزات نیکل و کبالت نسبت به استاندارد شیل جهانی بالا و دارای آلودگی است، میانگین غلظت هر سه فلز نیکل، کبالت و وانادیوم نسبت به استاندارد خاک‌های غیر آلوده بالاست و دارای آلودگی هستند. مقدار شوری خاک موردمطالعه با توجه به کلاس‌بندی شور خاک، در کلاس خاک‌های شور قرار می‌گیرد. نتایج همبستگی، همبستگی بالایی بین اسیدیته و نفت/گریس (931/0)، وانادیوم و شوری (516/0) نشان می‌دهد که با توجه به اینکه وانادیوم از شاخص‌های آلودگی نفتی است می‌توان گفت که شوری و آلودگی نفت/گریس خاک در اثر نفت خام به وجود آمده است. همبستگی بین عناصر نیکل و کبالت (607/0) نشان‌دهنده منشأ یکسان آن‌ها است که به زمین‌شناسی منطقه برمی‌گردد. آنالیز مؤلفه اصلی دارای 6 فاکتور می‌باشد که فاکتور اول همبستگی بالایی با اسیدیته (751/0)، نفت/گریس (936/0)، وانادیوم (828/0) و شوری (906/0) است که می‌تواند نشان‌دهنده هم منشأ بودن غلظت این پارامترها با ترکیب نفت خام باشد. فاکتور دوم که 65/43 درصد واریانس کل را شامل می‌شود دارای همبستگی بالایی با عناصر کبالت (905/0) و نیکل (872/0) است که حاکی از هم منشأ بودن این عناصر است که به جنس خاک منطقه برمی‌گردد.
 
واژه‌های کلیدی: آلودگی نفتی خاک، سنجش از دور، تصاویر SPOT5، شاخص های آلودگی، آمار چند متغیره، میدان نفتی مارون
متن کامل [PDF 1203 kb]   (67 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۵/۱۰/۲ | پذیرش: ۱۳۹۷/۸/۲۲
فهرست منابع
1. - Abosede, E. A., (2013), "Effect of crude oil pollution on some soil physical properties", IOSR Journal of agriculture and veterinary science, 6 (3): 14-17. [DOI:10.9790/2380-0631417]
2. Ahmadi Rohany, R., Karimpour, M. H., Rahimi, B., Malakzadeh Shafaroudi, A., Najafi Afshar, S., (2014), "Application of remote sensing to enhance, recognize and analysis of the structural characteristics of alteration-related lineation's in the Bajestan area, East of Iran", Iranian Journal of Earth Science, 26 (103): 169-182. [In Persian].
3. Asgari, K., Amini, H., (2014), "Biomonitoring of trace element in air and soil pollution by using Acacia", Journal of Iranian Zoology, 21: 111-126. [In Persian].
4. Bhuiyan, M. A. H., Parvez, L., Islam, M. A., Dampare, S. B., Suzuki, Sh., (2010), "Heavy metal pollution of coal mine-affected agricultural soils in the northern part of Bangladesh", Journal of Hazardous Materials,173: 384-392. [DOI:10.1016/j.jhazmat.2009.08.085]
5. Delavar, M., Safari,Y., (2015), "Source Identification of heavy metals in soils surrounding the Zanjan zinc town by multivariate statistical techniques", Journal of Water and Soil, 29 (3): 627-637. [In Persian].
6. Feizi, H., Mosaferi, M., Dastgiri, S., Zolali, S., Pouladi, N., Azarfam, P., (2008), "Contamination of drinking water with arsenic and its various health effects in the Village of Ghopuz", Iranian journal of epidemiology, 3 (3): 21-27. [In Persian].
7. Gravand, M., Ghasemi, H., Hafezi Moghadas, N., (2012), "Geochemical and environmental analysis of heavy metals in the soils produced by the schists of Gorgan", Earth Science, 22 (86): 35-46. [In Persian].
8. Hese, S., Schmullius, C., (2008), "Object oriented oil spill contamination mapping in west siberia with Quick Bird data", Springer, Berlin, Heidelberg, New york.
9. Jahangiri, S., Janadeleh, H., (2016), "Study of contamination and risk assessment of heavy metal in fish (Otolithes ruber) and sediments from Persian Gulf", Journal of Community Health Research, 5 (3): 169-181. [In Persian].
10. Kabata-Pendias, A., Mukherjee, A. B., (2007), "Trace elements from soil to human", Springer Berlin Heidelberg: New York. [DOI:10.1007/978-3-540-32714-1]
11. Islam, M. S., Ahmad, M. K., Raknuzzaman, M. M., Mamun, M. H. A., (2015), "Heavy metal pollution in surface water and sediment: A preliminary assessment of an urban river in a devaloping contry", Ecological Indicators, 48: 282-291. [DOI:10.1016/j.ecolind.2014.08.016]
12. Liu, G., Yu, Y., Hou, J., Xue, W., Liu, X., Liu, Y., Wang, W., Alsaide, A., Hayat, T., Liu, Zh., (2014), "An ecological risk assessment of heavy metal pollution of the agricultural ecosystem near a lead-acid battery factory", Ecological Indicators, 47: 218-210. [DOI:10.1016/j.ecolind.2014.04.040]
13. Mehrmanesh, H., Pazhoohi, B., Fazlollahtabar, H., (2013), "Proposing a framework for performance improvement in a bi-direction multi-layer and multi-product supply chain using data mining", Journal of Management Science and Practice, 1 (1): 22-31. [In Persian].
14. Mousavi, E., Soffianian, A., Mirghafari, N., Khodakarami, L., (2012), "Investigation of spatial distribution of heavy metals in surface soil of hamadan province", Journal of Soil and water, 25: 323-336. [In Persian].
15. Muller, G., (1979), "Schwermetalle in densedimenten des Rheins Veranderungen seit", Umschau, 79 (24): 778-783.
16. Rastmanesh, F., Zarasvandi, A., Birgani, A. B., (2016), "Investigation of the impact of Abadan petrochemical complex and petroleum refinery on soil heavy metal and sulfur concentrations", Journal of advance applied geology, 17: 11-220. [In Persian].
17. Roodgarmi, P., Khorasani, N., Monavari, S., Noori, J., (2013), "Predication of environmental effects with satellite image and remote sensing", Journal of science and technology in Environment, 11 (1): 161-172. [In Persian].
18. Salem, F., Kafatos, M., El- Ghazawi, T., Gomes, R., Yang, R., (2005), "Hyperspectral image assessment of oil-contaminated wetland", International. Journal remote sensing, 26 (4): 811-821. [DOI:10.1080/01431160512331316883]
19. Shayestehfar, M., Rezaei, A., (2011), "Copper mine pollution rate and distribution of heavy metals using geochemical data and statistical analysis", Journal of Mining. Engineering, 6 (11): 34-25. [In Persian].
20. Smejkalova, E., Bujok, P., (2012), "Remote sensing methods in the identification of oil contaminations", GeoScience Engineering, 1: 33-24. [DOI:10.2478/v10205-011-0010-6]
21. Smejkalova, E., Bujok, P., (2015), "Data collection and spectral libraries oil contaminations, far east", Journal of electronics and communications, 14 (1):79-71. [DOI:10.17654/FJECMar2015_071_079]
22. Soleimani, B., Zarvani, A. S., (2010), "Lithological and petrophysical evaluation of the cap rock keybeds, Asmari reservoir of Pazanan oil field, Zagros, Iran", Sonklanakarin Journal of Science and Technology, 31 (6): 654- 655. [In Persian].
23. Van Der Meijde, M., knox, N. M., cundill, S. I., Noomen, M. F., Van Der Werff, h. M. A., Hecker, C., (2013), "Detection of hydrocarbons in clay soil: A laboratory experiment using spectroscopy in the mid- and thermal", International journal of applied earth observation and geoiformation, 23: 388-384. [DOI:10.1016/j.jag.2012.11.001]
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Application of Spot 5 Satellite image to Oil-contaminated soils Identification and statistical analyzes in Marun Oilfield – Khuzestan . جغرافیایی. 2019; 19 (65) :299-317
URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-2735-fa.html

قاسمی دهنوی آرتیمس، جیره نژادیان اشرف، ساریخانی رامین، جهانگیری صدیقه. کاربرد تصاویر ماهواره ای اسپات 5 در شناسایی خاکهای آلوده نفتی و تجزیه و تحلیل آماری آن در میدان نفتی مارون-خوزستان. فضای جغرافیایی. 1398; 19 (65) :299-317

URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-2735-fa.html



دوره 19، شماره 65 - ( 3-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فضای جغرافیایی Geographic Space
Persian site map - English site map - Created in 0.2 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 3960