[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 19، شماره 66 - ( 6-1398 ) ::
جلد 19 شماره 66 صفحات 253-267 برگشت به فهرست نسخه ها
انتخاب مناسب ترین نوع گونه گیاهی نبکا برای تثبیت ماسه های روان با استفاده از مدل AHP (مطالعه موردی: منطقه صمدآباد شهرستان سرخس)
محمد جواد بوسفی1، علیرضا راشکی2، محمد فرزام3، محمد تقی کاشکی4
1- دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست دانشگاه فردوسی مشهد.
2- دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست دانشگاه فردوسی. (نویسنده مسئول).
3- دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست دانشگاه فردوسی مشهد.
4- مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی
چکیده:   (206 مشاهده)

  رخداد مسائل زیست محیطی و اتلاف منابع طبیعی از جمله علل ایجاد راهکارهای مدیریت ریسک و بحران محیط زیست هستند. یکی از مهمترین مشکلات زیست محیطی منطقه صمدآباد شهرستان سرخس، هجوم ماسه­های روان به مراکز سکونتی، راههای ارتباطی و تاسیسات زیربنایی است. سیستم محیطی در مقابل تنش ماسه­های متحرک، واکنش نشان داده و با ایجاد اکوسیستم نبکا سعی در تعدیل فشار فرسایش بادی دارد. بنابراین توسعه جشم­انداز نبکا می­تواند به عنوان عاملی به منظور حفظ هماهنگی بین نیروهای عمل­کننده­ی زیست محیطی و کاهش آثار تخریبی ماسه­های روان بر سیستم­های انسانی عمل کند. در این راستا شناسایی سازگارترین گونه­ی گیاهی نبکا از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف از این پژوهش ارزیابی مقایسه­ای نبکاهای منطقه صمدآباد شهرستان سرخس با استفاده از مدل AHP و معرفی مناسب­ترین گونه­ی گیاهی نبکا برای تثبیت ماسه­های روان از طریق تحلیل مولفه­های مورفومتری آن است. به این منظور ابتدا مهمترین مشخصه­های مورفومتری 120 نبکا نظیر ارتفاع نبکا، طول نبکا، حجم نبکا، ارتفاع گیاه، محیط گیاه، طول گیاه و حجم گیاه، از گونه­های سبط پاکوتاه، اسپند و خارشتر با روش استفاده از ترانسکت اندازه­گیری میدانی شد. سپس با ارزیابی مقایسه­ای آنها از طریق مدل AHP، مبادرت به اولویت­بندی نبکاهای مطالعاتی شد. نتایج نشان می­دهد که نبکای گونه­ی اسپند با وزن 0.4875 بیشترین ارجحیت و بهره­وری را برای تثبیت ماسه­های روان دارد. نبکای گونه­ی خارشتر نیز با وزن 0.3161 نسبت به نبکای گونه­ی سبط پاکوتاه از ارجحیت بیشتری برخوردار است.

واژه‌های کلیدی: صمدآباد- سرخس- نبکا- AHP- تثبیت ماسه.
متن کامل [PDF 719 kb]   (80 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۵/۱۱/۲۹ | پذیرش: ۱۳۹۷/۲/۳۰
فهرست منابع
1. - Ahmadi, H., (2008), "Applied geomorphology (Desert - Wind Erosion)", Second Issue, Tehran: Tehran University Press. [In Persian].
2. Ardon, K., Tsoar, H., Blumberg, D. G., (2009), "Dynamics of nebkhas superimposed on a parabolic dune and their effect on the dune dynamics", Journal of Arid Environments, 73: 1014-1022. [DOI:10.1016/j.jaridenv.2009.04.021]
3. Bertolini, M., Braglia, M., Carmignani, G., (2006), "Application of the AHP methodology in making a proposal for a public work contract", International Journal of Project Management, 24: 422-430. [DOI:10.1016/j.ijproman.2006.01.005]
4. Bing, L., Wenzhi, Z., Rong. Y., (2008), "Characteristics and spatial heterogeneity of Tamarix ramosissima Nebkhas in desert-oasis ecotones", Journal of Acta Ecologica Sinica, 28 (4): 1446-1455. [DOI:10.1016/S1872-2032(08)60053-0]
5. Chen, Y. W., (2001), "Implementing an analyses hierarchy process by fuzzy integral", International Journal of Fuzzy Systems, 3 (3): 493-502.
6. Dey, P. K., Ramcharan, E. K., (2000), "Analytic hierarchy process helps select site for limestone quarry expansion in Barbados", Journal of Environmental Management, 88: 1384-1395. [DOI:10.1016/j.jenvman.2007.07.011]
7. Dougill, A. J., Thomas, A. D., (2002), "Nebkha dunes in the Molopo basin, south Africa and Botswana formation controls and their validity as indicators of soil degradation", Journal of Arid Environment, 50: 413-423. [DOI:10.1006/jare.2001.0909]
8. Ebrahimi haravi, B., Rangzan, K., (2017), "Potential feasibility of wind power plants using fuzzy analysis hierarchical process (FAHP) in Khuzestan province", Journal of Geographic Space, 17 (58): 71-94[In Persian].
9. Ghodsipour, H., (2009), "Analytical hierarchy process", Tehran: Amir Kabir University of Technology Publication. [In Persian].
10. Gholami Tabasi, J., (2013), "Vegetation and sand changes in sand dunes due to some wind erosion control operations (Samad Abad of Sarakhs)", Master's Thesis, Faculty of Natural Resources, University of Tehran. [In Persian].
11. Hersen, P., (2004), "On the crescentic shape of barchan dunes", The European Physical Journal B, 37: 507-514. [DOI:10.1140/epjb/e2004-00087-y]
12. Hesp, P., Mclachlan, A., (2000), "Morphology, dynamics, ecology and fauna of Arc Totheca populifolia and Azania regions nebkha dunes", Journal of arid environments, 44: 155-172. [DOI:10.1006/jare.1999.0590]
13. Hosseini, S. M., (2003), "Investigation of changes in coastal sand dunes in Sistan and Balouchestan province from 1346 to 1372)", Geographical Researches, 50: 35-48. [In Persian].
14. Jianhui, D., Ping, Y., Yuxiang, D., (2010), "The progress and prospects of nebkhas in arid areas", Journal of Geography Science, 20 (5): 712-728. [DOI:10.1007/s11442-010-0806-5]
15. Jozi, S. A., Safarian, Sh., (2011), "Environmental analysis of Golzai power in Abadan using TOPSIS method", Environmental Geology, 58: 53-66. [In Persian].
16. Khalaf, F. I., Miska, R., Al-Douseri, A., (1995), "Sedimentolongical and morphological characteristics of some nebkha deposits in the northern coastal plain of Kuwait, Arabia", Journal Arid Environment, 29: 267-292. [DOI:10.1016/S0140-1963(05)80107-7]
17. Langford, R. P., (2000), "Nabkha (Coppice Dune) fields of fouth-central New Mexico, USA", Journal of Arid Environments, 46: 25-41. [DOI:10.1006/jare.2000.0650]
18. Lopez, H. J., Zink, J. A., (1991), "GIS-assisted modelling of soil-induced mass movement hazards: a case study of the upper Coello river basin, Tolima, Colombia", ITC Journal, 4: 202-220.
19. Mahmoudi, F. A., (2004), "Dynamic geomorphology", Tehran: Payam Noor University Press. [In Persian].
20. Makhdoum, M., (1999), "The Basis of Land Use", Tehran: Tehran University Press. [In Persian].
21. Moreno-Jiminez, J. M., Joven, J. A., Piral, A. R., Lanuza, A. T., (2005), "A spreadsheet modele for consistent consensus building in AHP decision making", Journal of Group Decision and Negotiation, 14: 89-108. [DOI:10.1007/s10726-005-2407-8]
22. Mousavi, S. H., Pourkhosravani, M., Mahmoudi mohammad abadi, T., (2010), "Comparative grouping of nebkhas of North-East desert of Sirjan using TOPSIS algorithm", Geographical studies of arid regions, 1: 87-105. [In Persian].
23. Mousavi, S. H., Moayeri, M., Seyf, A. A., (2012), "Selection of the most suitable plant species for stabilizing sandy soils using the AHP modele (Case Study: Najarabad Rig, Northeast Torud)", Ecology, 61: 105 -116. [In Persian].
24. Najibzadeh, M. R., Sepehr, A., Gholamali, H., Rasouli, A. A., (2008), "Assessment of ecological ability for rangeland using ERAMS and GIS (Case study: Yeke Chenar Maraveh Tape area)", Rangeland and Desert Research, 2: 200-214. [In Persian].
25. Nickling, W. G., Wolfe, S. A., (1994), "The morphology and origin of Nebkhas, region of Mopti, Mali, West Africa", Journal of Arid Environments, 28: 13-30. [DOI:10.1016/S0140-1963(05)80017-5]
26. Pourkhosravani, M., Vali, A. A., Moayeri, M., (2009), "Investigating the relationship between plant morphology and morphometric characteristics of nebkhas of the species Romaria Torquistina", Natural Geography Research, 69: 99-113. [In Persian].
27. Refahi. H., (2009), "Wind erosion control", Tehran: Tehran University press.
28. Saaty, T. L., (1986), "Axiomatic foundation of analytical hierarchy process", Journal of Management science, 31 (7): 841-855. [DOI:10.1287/mnsc.32.7.841]
29. Saaty, T. L., (1994), "High lights and critical points in the theory and application of the analytical hierarchy process", European Journal of operational research, 74: 426-447. [DOI:10.1016/0377-2217(94)90222-4]
30. Saghafi, M., Rahmani, A., (2017), "Estimation of variation rate of wind erosion zones based on the IRIFR model and land use and landcover extraction model by using Landsat satellite images (case study: Mazhan district, South Khorasan province)", Journal of Geographical Space, 17 (59) :165-185. [In Persian].
31. Tengberg, A., Chen, D., (1995), "A comparative analysis of nebkha in central Tunisia and northern Burkina Faso", Journal of Geomorphology, 22: 181-192. [DOI:10.1016/S0169-555X(97)00068-8]
32. Vali, A. A., Pourkhosravani, M., (2009), "Comparison of the relationship between nebkha morphometric components and vegetation morphology of Tamarix, Rumeria and AlHagi Manifeara in Khirabad Sirjan", Journal of Geography and Environmental Planning, 35: 119-134. [In Persian].
33. Wang, X., Zhang, C., Zhang, J., Hua, T., Lang, L., Zhang, X, Wang, L., (2010), "Nebkha formation: Implications for reconstructing environmental changes over the past several centuries in the Ala Shan Plateau, China", Journal of Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 297: 697-706. [DOI:10.1016/j.palaeo.2010.09.020]
34. Yue, J., Chen, B., Wang, M. C., (2006), "Generating ranking groups in The Analytic Hierarchy Process", Journal of the Operational Research Society, 57 (2): 190-201. [DOI:10.1057/palgrave.jors.2601975]
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Yousefi M, Rashki A, Farzam M. Identifying the most suitable plant species form Nebkhas to stabilize sand movement by application of AHP model (case study: Samad-Abad, Sarakhs, Iran). جغرافیایی. 2019; 19 (66) :253-267
URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-2822-fa.html

بوسفی محمد جواد، راشکی علیرضا، فرزام محمد، کاشکی محمد تقی. انتخاب مناسب ترین نوع گونه گیاهی نبکا برای تثبیت ماسه های روان با استفاده از مدل AHP (مطالعه موردی: منطقه صمدآباد شهرستان سرخس). فضای جغرافیایی. 1398; 19 (66) :253-267

URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-2822-fa.html



دوره 19، شماره 66 - ( 6-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فضای جغرافیایی Geographic Space
Persian site map - English site map - Created in 0.19 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 3986