1- دانشجوی دکتری رشته آب و هواشناسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران 2- گروه جغرافیا، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر - ایران 3- گروه عمران، دانشکده فنی و مهندسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر - ایران
چکیده: (10 مشاهده)
خشکسالی یک خطر طبیعی است که می تواند اثرات شدید و طولانی مدتی بر سیستمهای طبیعی و انسانی داشته باشد. انتظار میرود افزایش گازهای گلخانهای ویژگیهای خشکسالی را تغییر دهد. لذا برای بررسی خشکسالی استان خراسان رضوی طی دوره 40 ساله از دادههای ایستگاههای هواشناسی سینوپتیک با یک دوره 40 ساله (1980-2020) و یک دوره زمانی 20 ساله (2020-2001) از دادههای سنجنده MODIS ماهواره Terra با تفکیک افقی 1000 متر انجام شد. شاخصهای خشکسالی مورد استفاده شاخص بارش تبخیر-تعرّق استانداردشده (SPEI) و شاخص وضعیت پوشش گیاهی (VCI) است. نتایج نشان داد که خشکسالی استان خرسان رضوی در 40 سال گذشته با شدت و فراوانی بالایی رخ داده است. بالاترین فروانی و شدت خشکسالی در دهه سوم (2010-2001) با بیشینه شدت خشکسالی 69/1- و فراوانی 24/34 درصد به دست آمده است. بررسی شاخص خشکسالی ماهوارهای نشان داد که الگوهای خشکسالی نشان داده شده توسط SPEI و VCI تا حد زیادی موافق هستند. بررسی دههای شدت و فراوانی خشکسالی نشان داد که ویژگی اصلی اقلیمی استان پس از دهه 2000 حرکت به سمت یک اقلیم خشکتر است. مقایسه همزمان این دو شاخص نشان داد که رویدادهای خشکسالی ناشی از بارش (شاخص SPEI) منجر به خشکسالی مبتنی بر پوشش گیاهی در سطح استان نمیشوند. همچنین رویدادهای خشکسالی پوششگیاهی (شاخص VCI) به عنوان یک نتیجه از کمبود بارش رخ نمیدهند.
کروژده مهسان، امینی نیا کریم، ثاقبیان سیدمهدی. بررسی وضعیت خشکسالی در استان خراسان رضوی با استفاده از شاخصهای SPEI و VCI. فضای جغرافیایی. 1404; 25 (91) :147-168
(2).jpg)
