1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز
چکیده: (135 مشاهده)
در سلسه مراتب و تغییر و تحولات هنر در جغرافیای ایران، همواره عناصر کلیدی همچون نقوش هندسی وجود داشت که در طول تاریخ سیر تکاملی طی کرده و به خارج از سرزمین ایران نیز نفوذ کرده است. در دوران متأخر پژوهشگران بسیاری، نقوش هندسی به کار رفته در بناهای ایران را برای بازترسیم آن، مورد مطالعه و بررسی قرار داده اند. هدف از پژوهش حاضر پی بردن به چگونگی بازآفرینی و درک کامل از نقوش هندسی به کار رفته در یکی از مهم ترین بناهای سرزمین ایران یعنی مسجد جامع اصفهان است. پژوهش حاضر در پی پاسخ به این سوالات است: 1- آیا ترسیم و شکل گیری نقوش هندسی به روش هانکین مانند ﺭﻭﺵ به کار رفته در جغرافیای ایران که جهان شمول است، قابلیت ایجاد بی شمار نقوش هندسی و حفظ آلت های آن را دارد؟ 2- ﻧﺤﻮﻩ ﺣﺼﻮﻝ ﺁﻟﺖ ﻫﺎﻱ نقوش هندسی ﺩﺭ هر دو ﺭﻭﺵ ایرانی و هانکین ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ؟ در این پژوهش از یکی از مهم ترین بناهای دوران اسلامی در جغرافیای ایران یعنی، مسجد جامع اصفهان، به علت حضور گسترده تزئینات و نقوش هندسی استفاده شده است. با توجه به گستردگی نقوش هندسی استفاده شده در این بنا، یکی از پرکاربرد ترین آن ها، یعنی گره های شمسه 10 را در صفه استاد و شاگرد مسجد جامع اصفهان انتخاب می کنیم. «گره کند سرمه دان قناس» در صفه شاگرد به طور تصادفی انتخاب شده و ترسیم آن ابتدا به روش شعاعی، سپس ترسیم سایر گره ها به روش زایش در چهار گام، باز تولید می شود. این تحقیق از نوع تحقیق های تاریخی است که با روش توصیفی، تحلیلی و تطبیقی انجام شده است. با تجزیه و تحلیل و مقایسه نمونه ها این نتیجه حاصل شد که روش هانکین جامعیت و قابلیت روش ایرانی ترسیم نقوش هندسی را ندارد و از هشت نقش هندسی شناسایی شده قابلیت ترسیم شش نقش هندسی را دارد.
najafpor R, shafizadeh A, akbari namdar S. cA Comparative Comparison of Drawing Geometric Patterns in the Geography of Iran (5th to 10th centuries AD) with Hankin's Innovative Method in Contemporary Times.. جغرافیایی 2026; 25 (92) : 2 URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-4152-fa.html
نجف پور روژین، شفیع زاده اسداله، اکبری نامدار شبنم. مقایسه تطبیقی ترسیم نقوش هندسی در جغرافیای ایران (قرون پنج الی ده هجری قمری) با روش ابداعی هانکین در دوران معاصر. فضای جغرافیایی. 1404; 25 (92) :27-65
(2).jpg)
