پارک های شهری نقش مهمی در ارائه خدمات اکوسیستم فرهنگی(CES)دارند که به نوبه خود به ارتقای رفاه و کیفیت زندگی شهروندان کمک می کند. مطالعه حاضر با هدف بررسی و اولویتگذاری ارزشهای معنایی مؤثر بر ادراک خدمات فرهنگی اکوسیستم در بافتهای فرهنگی کردی و ترکی ایران در دو پارک شهری منتخب (پارک آبیدر سنندج و پارک ملت زنجان) طراحی شده است. در این پژوهش منظر شهری به مثابه متنی چندلایه دیده شده و نقش عناصر معنایی، نمادین و روایی در شکلدهی «حس مکان» و تجربه بومی و فرهنگی مورد توجه قرار گرفته است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی است؛ دادهها از طریق پرسشنامه خبرگان شامل ۱۵ شاخص معنایی در پنج محور اصلی (حفظ حافظه تاریخی، نحوه استفاده و تجربه، بستر فرهنگی، عناصر نشانهای و معنایی، روایتپردازی) گردآوری شده و روایی آن با آزمونKMO (0/87) و پایایی با ضریب آلفای کرونباخ (بیش از 7/0) تأیید گردیده است. نمونه پژوهش کارشناسان معماری منظر و برنامهریزان شهری از دو بافت فرهنگی مورد مطالعه هستند. برای تحلیل دادهها از روشهای عاملیابی اکتشافی، آزمونهای ناپارامتریک (فریدمن برای اولویتبندی و ویلکاکسون برای مقایسه زوجی) و رگرسیون خطی چندگانه استفاده شده است. محدوده پژوهش محدود به دو پارک شهری با ویژگیهای مکانی و مدیریتی همسان اما با پیشینه فرهنگی متفاوت است، تا تأثیر بافت فرهنگی بر اولویتگذاری ارزشهای معنایی بهروشنی آشکار شود. اندازهگیری شاخصها بهصورت کمی با مقیاس لیکرت پنجدرجه انجام می شود تا قابلیت تحلیل آماری و مقایسهای فراهم گردد. نتایج نشان داد در بافت کردی (پارک آبیدر) شاخصهای «حفظ حافظه تاریخی» و «بستر فرهنگی» بیشترین اولویت را دارند، در حالی که در بافت ترکی (پارک ملت) «نحوه استفاده و تجربه» و «حفظ حافظه تاریخی» شاخصهای برجستهتر محسوب میشوند. تحلیل همبستگی و رگرسیون نیز تأکید کرد که فرآیندهای تعامل اجتماعی و روایتپردازی فعال، فراتر از حضور صرف نمادها، نقش محوری در تقویت حس مکان و ارتقای بهرهبرداری کاربران از خدمات فرهنگی اکوسیستم دارند. این یافتهها اصلاح رویکردهای طراحی منظر و مدیریت فضاهای شهری را با تأکید بر تقویت ارتباطات فرهنگی و خاطرهسازی در بافتهای متنوع فرهنگی پیشنهاد میکند.
Ahmadi Barough S, Bemanian M R. Prioritizing semantic values in the perception of ecosystem cultural services (Comparative study of selected parks in Zanjan and Sanandaj). جغرافیایی 2026; 26 (93) : 1 URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-4194-fa.html
احمدی باروق سولماز، بمانیان محمد رضا. اولویتبندی ارزشهای معنایی در ادراک خدمات فرهنگی اکوسیستم (مطالعه تطبیقی پارک های منتخب زنجان و سنندج). فضای جغرافیایی. 1405; 26 (93) :1-24
(2).jpg)
