کیفیت مکان یکی از ارکان اساسی در فرآیند بازآفرینی بافتهای فرسوده شهری محسوب میشود که ابعاد چندگانه آن بر زیستپذیری و پایداری سکونتگاهها تأثیرگذار است. با توجه به چالشهای متعدد در بافتهای فرسوده و ناکارآمد، شناسایی و اولویتبندی دقیق شاخصهای مؤثر بر کیفیت مکان، گامی ضروری در جهت تدوین راهبردهای اثربخش است. در این راستا این پژوهش با هدف تحلیل، اولویتبندی و سنجش اهمیت ابعاد و شاخصهای کیفیت مکان در بازآفرینی بافت فرسوده و ناکارآمد شهر اردبیل براساس دیدگاه خبرگان انجام شد. نوآوری پژوهش در تلفیق رویکرد دوگانه شامل روشهای تصمیمگیری چندمعیاره(مارکوس) و آزمون آماری(T-Test تکنمونهای) برای ارزیابی همزمان اهمیت و کفایت شاخصها و همچنین تمرکز بر شهر اردبیل به عنوان مطالعه موردی است. کاربست این پژوهش بر پایه روش توصیفی-تحلیلی بوده و از ابزار پرسشنامه محققساخته جهت جمعآوری و تحلیل دادهها استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شامل اساتید، صاحبنظران و مدیران مرتبط با حوزه مختلف شهرسازی شامل بهسازی، نوسازی و بازآفرینی بافتهای شهری در اردبیل میباشد که با استفاده از روش نمونهگیری غیراحتمالی و دردسترس، حجم نمونه 43 نفر بدست آمده است. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده براساس روش پژوهش چند معیاره مارکوس، نشان می دهد که از بین معیارهای مورد سنجش، معیارهای معنایی-ادراکی با امتیاز 85/0، کالبدی-فضایی با امتیاز 80/0 و اجتماعی-فرهنگی با امتیاز 72/0 نسبت به سایر معیارها دارای رتبه الویت بالاتری می باشند. همچنین مطلوبیت تمامی 28 شاخص توسط آزمون تی تکنمونهای مورد بررسی و تأیید قرارگرفت. نتایج کلی بر اهمیت ابعاد معنایی، کالبدی و اجتماعی در بازآفرینی بافتهای فرسوده و ناکارآمد شهر اردبیل تأکید داشته و لزوم تمرکز بر این حوزهها و تقویت ابعاد زیستمحیطی و نهادی را گوشزد میکند.
bagherzadeh N, faramarzi M, Basiri M. Analysis and Prioritization of Dimensions and Indicators Affecting Place Quality in the Regeneration of Inefficient and Deteriorated Urban Textures (Case Study: Ardabil City). جغرافیایی 2026; 26 (94) : 7 URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-4227-fa.html
باقرزاده ثمرین نقی، فرامرزی اصل مهسا، بصیری مصطفی. تحلیل و اولویتبندی معیار و شاخصهای مؤثر بر کیفیت مکان در بازآفرینی بافتهای ناکارآمد و فرسوده شهری(مطالعه موردی: شهر اردبیل. فضای جغرافیایی. 1405; 26 (94) :126-150