هدف این پژوهش بررسی نقش میانجی تحول دیجیتال در رابطه بین بازاریابی الکترونیک و صنعت گردشگری عراق است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-همبستگی از نوع پیمایشی میباشد. جامعه آماری شامل گردشگران داخلی و خارجی ۱۸ تا ۵۰ ساله بازدیدکننده از پنج شهر اصلی عراق (بغداد، نجف، کربلا، اربیل، بصره) بود. حجم نمونه ۳۸۴ نفر تعیین و به روش خوشهای تصادفی دو مرحلهای انتخاب شد. ابزار پرسشنامه استاندارد و تحلیل دادهها با PLS-SEM انجام گرفت. پایایی سازهها با آلفای کرونباخ (بازاریابی الکترونیک ۸۲۸/0، تحول دیجیتال ۸۶۵/0، صنعت گردشگری ۷۶۲/0) تأیید شد. هر سه رابطه مستقیم در سطح ۹۹٪ معنادار بودند: بازاریابی الکترونیک بر تحول دیجیتال (β=0.462, t=11.425)، تحول دیجیتال بر صنعت گردشگری (β=0.727, t=24.085) و بازاریابی الکترونیک بر صنعت گردشگری (β=0.139, t=3.287). اثر غیرمستقیم ۳۳۶/0 و اثر کل ۴۷۵/0 بود. نسبت واریانس حسابشده (VAF=70.7%) نشاندهنده نقش میانجی جزئی قوی برای تحول دیجیتال است. نتیجه میشود تحول دیجیتال قویترین پیشبین توسعه گردشگری عراق است و بازاریابی الکترونیک هم به طور مستقیم و هم با تقویت تحول دیجیتال بر گردشگری اثر مثبت دارد. سرمایهگذاری بر زیرساختهای تحول دیجیتال (رزرو آنلاین، پرداخت الکترونیک، موزههای مجازی) توصیه میشود.
ibadi abed Alkhafaji A, Bashokouh Ajirlou M, Rahimi Koluor H, Zarei G. Investigating the impact of electronic marketing on the Iraqi tourism industry through the mediation of digital transformation. جغرافیایی 2025; 24 (88) :324-355 URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-4263-fa.html
عبادی عبد الخفاجی علی، باشکوه اجیرلو محمد، رحیمی کلور حسین، زارعی قاسم. بررسی تأثیر بازاریابی الکترونیک بر صنعت گردشگری عراق با میانجیگری تحول دیجیتال. فضای جغرافیایی. 1403; 24 (88) :324-355