تحول دیجیتال و گسترش کاربردهای هوش مصنوعی، نقش بازاریابی را از فعالیتی عملیاتی به نظامی هوشمند، دادهمحور و راهبردی تبدیل کرده است. با وجود ظرفیتهای گسترده هوش مصنوعی در تحلیل پیشبینانه، شخصیسازی تجربه مشتری، اتوماسیون تعاملات و خلق ارزش، بسیاری از سازمانها فاقد معماری منسجم برای ادغام این فناوری در اکوسیستم بازاریابی کلنگر هستند. هدف پژوهش حاضر، طراحی و اعتبارسنجی معماری راهبردی ادغام هوش مصنوعی در اکوسیستم بازاریابی کلنگر است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی–توسعهای و از نظر روش، آمیخته اکتشافی متوالی است. در مرحله کیفی، با استفاده از نظریه دادهبنیاد و مصاحبه با خبرگان، ۵۰ کد باز استخراج و در قالب ۱۰ مقوله محوری شامل زیرساخت و معماری داده، قابلیتهای تحلیلی، حاکمیت و اخلاق داده، فرهنگ و مهارت سازمانی، همراستاسازی راهبردی، یکپارچگی کانال و برند، تجربه و ارزش مشتری، عملکرد و مزیت رقابتی، نوآوری و همگرایی فناوری و خلق ارزش پایدار طبقهبندی شد. در مرحله کمی، مدل استخراجشده با استفاده از پرسشنامه و دادههای ۳۰۰ نفر از مدیران و متخصصان بازاریابی دیجیتال، فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی، از طریق مدلیابی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی آزمون شد. یافتهها نشان داد تمامی فرضیات پژوهش تأیید شدهاند و حاکمیت داده بیشترین اثر را بر خلق ارزش پایدار دارد. همچنین یکپارچگی کانال و برند تأثیر معناداری بر تجربه مشتری داشته و تجربه مشتری نیز بهطور مستقیم موجب ارتقای عملکرد و مزیت رقابتی میشود. نتایج پژوهش بیانگر آن است که موفقیت در ادغام هوش مصنوعی در بازاریابی کلنگر، مستلزم رویکردی سیستمی و معماریمحور است که در آن زیرساخت داده، فرهنگ سازمانی، قابلیتهای تحلیلی، حاکمیت اخلاقی و راهبردهای بازاریابی بهصورت یکپارچه همسو شوند. معماری پیشنهادی میتواند به سازمانها کمک کند تا از سرمایهگذاریهای پراکنده در هوش مصنوعی فاصله گرفته و به خلق ارزش پایدار، بهبود تجربه مشتری و تقویت مزیت رقابتی دست یابند.
Alali Alhelli M S M, Rahimi Koluor H, Zarei G, Bashokouh Ajirlou M. Strategic Architecture for Integrating Artificial Intelligence into the Holistic Marketing Ecosystem: Design and Validation of a Hybrid Model. جغرافیایی 2026; 26 (93) : 9 URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-4264-fa.html
علی الحلی محمد صلاح مهدی، رحیمی کلور حسین، زارعی قاسم، باشکوه اجیرلو محمد. معماری راهبردی ادغام هوش مصنوعی در اکوسیستم بازاریابی کلنگر: طراحی و اعتبارسنجی یک مدل آمیخته. فضای جغرافیایی. 1405; 26 (93) :244-271
(2).jpg)
