1- گروه معماری، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران 2- گروه معماری، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 3- گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی، تهران، ایران
چکیده: (97 مشاهده)
هدف: بهزیستی شغلی کادر درمان، افزون بر عوامل فردی و سازمانی، تحت تأثیر کیفیت محیط‌های معماری و فضایی محل کار قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین عوامل معمارانه مؤثر بر ارتقای بهزیستی شغلی کادر درمان و بررسی نقش کیفیت‌های فضایی در سازماندهی و انطباق‌پذیری فضاهای درمانی انجام شده است. روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ همبستگی است. جامعه آماری شامل کادر درمان شاغل در شش بیمارستان منتخب شهر تهران بود که از میان آنان ۲۱۴ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته شامل ۳۸ گویه و بر اساس طیف چهاردرجه‌ای لیکرت گردآوری شد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون‌های KMO و بارتلت، تحلیل مؤلفه‌های اصلی با چرخش واریماکس، ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر کوواریانس استفاده شد. همچنین، نقش میانجی متغیرهای تعامل‌پذیری، کنترل‌پذیری، طبیعت‌گرایی و تنوع‌پذیری با استفاده از روش بوت‌استرپینگ بررسی شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد میان تمامی متغیرهای پژوهش روابط مثبت و معناداری وجود دارد. در تبیین سازماندهی فضایی، کنترل‌پذیری، تنوع‌پذیری، طبیعت‌گرایی و تعامل‌پذیری به‌ترتیب بیشترین قدرت پیش‌بینی را داشتند. همچنین، تعامل‌پذیری مهم‌ترین پیش‌بین انطباق‌پذیری فضایی بود و مدل مربوط به آن توانست 4/28 درصد از واریانس این متغیر را تبیین کند. بهزیستی شغلی به‌تنهایی حدود 8/13 درصد از تغییرات سازماندهی فضایی و 6/12 درصد از تغییرات انطباق‌پذیری فضایی را تبیین کرد. نتایج مدل‌سازی معادلات ساختاری بیانگر میانجی‌گری کامل کیفیت‌های معمارانه در رابطه میان بهزیستی شغلی و سازماندهی فضایی بود. در این میان، کنترل‌پذیری قوی‌ترین مسیر غیرمستقیم را نشان داد. نتیجه‌گیری: ارتقای بهزیستی شغلی مستلزم توجه هم‌زمان به ابعاد مدیریتی، فردی و معماری محیط کار است. طراحی فضاهای درمانی با تأکید بر امکان کنترل و انتخاب، تنوع و انعطاف‌پذیری فضایی، تقویت تعاملات حرفه‌ای و اجتماعی وگو و سازگار کمک کندعت می‌تواند به شکل‌گیری محیط‌هایی سازمان‌یافته، پاسخگو و سازگار کمک کند و زمینه ارتقای بهزیستی شغلی کادر درمان را فراهم آورد.
Yousefianvar S H, Kameli M, Azemati S, Saleh-Sedghpour B. Explaining Architectural Factors Affecting the Promotion of Occupational Well-being of Medical Staff (Case Study: Hospitals in Tehran). جغرافیایی 2026; 26 (94) : 5 URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-4284-fa.html
یوسفی‌انور سید حسین، کاملی محسن، عظمتی سعید، صالح صدق‌پور بهرام. تبیین عوامل معمارانه موثر بر ارتقای بهزیستی شغلی کادر درمان(نمونه مودی: بیمارستان‌های شهر تهران). فضای جغرافیایی. 1405; 26 (94) :1-18
(2).jpg)
