شبکه زهکشی یکی از عوامل مؤثر در وقوع زمینلغزشها است و از طریق کنترل تمرکز رواناب و فرسایش سطحی، تأثیر بسزایی در پایداری دامنهها و بروز زمینلغزشها دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ارتباط مکانی میان شاخصهای شبکه زهکشی و ویژگیهای مورفومتری حوضههای آبریز و رخداد زمینلغزشها در حوضههایی از گستره ایلام – کرمانشاه در کمربند چینخورده - رانده در غرب ایران انجام شد. بدینمنظور، با استفاده از مدل رقومی ارتفاعی با قدرت تفکیک 5/12 متر و نقشههای توپوگرافی 1:50000، حوضههای آبریز و شبکه آبراههای در نرمافزارهای GlobalMapper، Google Earth و Arc Hydro ترسیم شد. همچنین، بهمنظور استخراج و موقعیتیابی323 زمینلغزش، از تصاویر ماهوارهای موجود در سامانه GoogleEarth، تحلیلهای مکانی در محیطArc GISو مشاهدات میدانی استفاده گردید. سپس ارتباط بین شاخصهای ناهنجاری سلسله مراتبی شبکه زهکشی (∆a)، تراکم زهکشی (Dd)، تراکم زهکشی آبرهههای درجه 1 (Dd1)، فرکانس شبکه زهکشی (Df)، نسبت تعداد آبراهههای درجه 1 به تعداد کل آبراههها (N1/N)، نسبت انشعاب (Rb) و شاخص انشعابات (R)، نسبت مساحت زمینلغزش به مساحت حوضه (LA) و تراکم زمینلغزش (LD)، حوضهها محاسبه و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که پراکندگی زمینلغزشها تابع تعامل پیچیدهای میان ساختار زمینساختی، هندسه شبکه زهکشی و ویژگیهای هیدرولوژیکی حوضهها است. ناهنجاری سلسله مراتبی شبکه زهکشی (∆a)، تراکم زهکشی (Dd) و نسبت انشعاب (Rb) بیشترین همبستگی را با تراکم زمینلغزشها داشتند، در حالی که تراکم زهکشی آبرهههای درجه 1 (Dd1) و فرکانس شبکه زهکشی (Df) نیز در افزایش ناپایداری دامنهها مؤثر هستند. این یافتهها نشان میدهند که تحلیل شاخصهای مورفومتری شبکه زهکشی میتواند بهعنوان رویکردی مؤثر برای تبیین و ارزیابی مناطق مستعد زمینلغزش مورد استفاده قرار گیرد.
naseri F, bahrami S, salehi pour milani A, Ehteshami-Moinabadi M. Analysis of the relationship between landslides and drainage network indices (Case study: six drainage basins in the folded Zagros). جغرافیایی 2026; 26 (93) : 6 URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-4203-fa.html
ناصری فروزان، بهرامی شهرام، صالحی پور میلانی علیرضا، احتشامی معین آبادی محسن. تحلیل ارتباط زمینلغزشها با شاخصهای شبکه زهکشی (مطالعه موردی: شش حوضه آبریز در زاگرس چینخورده). فضای جغرافیایی. 1405; 26 (93) :134-155
(2).jpg)
