[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 16، شماره 53 - ( 2-1395 ) ::
جلد 16 شماره 53 صفحات 229-251 برگشت به فهرست نسخه ها
پدیده «برف دریاچه‌ای» و نقش آن در رخداد برف‌های سنگین کرانه جنوب‌غربی دریای خزر
فرامرز خوش‌اخلاق *1، نیما فرید مجتهدی2، سمانه نگاه3، فروغ مومن‌پور4، شبنم هادی نژاد صبوری‌5، ابراهیم اسعدی اسکویی6
1- استادیار دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران
2- کارشناس ارشد آب‌و‌هواشناسی، اداره کل هواشناسی استان گیلان
3- دانشجوی دکتری هواشناسی، اداره کل هواشناسی استان گیلان.
4- کارشناس ارشد هواشناسی، اداره کل هواشناسی استان گیلان.
5- کارشناس ارشد فیزیک دریا، اداره هواشناسی بندرانزلی.
6- دانشجوی دکتری هواشناسی کشاورزی، اداره کل هواشناسی استان گیلان.
چکیده:   (766 مشاهده)

در این مطالعه برای اولین‌ بار عوامل موثر در پیدایش پدیده برف دریاچه‌ای ‌و اثر آن بر رخداد برف‌های سنگین در حاشیه‌ی جنوب‌غربی دریای خزر طی سال‌های 2012‌-‌1982 مورد سنجش قرار گرفت. بدین منظور با استفاده از آمارهای بارش روزانه و ارتفاع برف، مجموعاً 7 موج بارش برف سنگین شناسایی و به کمک داده‌های مرکز ملی پیش‌بینی محیطی آمریکا (NCEP/NCAR)، میادین فشار، دما، ارتفاع ژئوپتانسیلی، مولفه‌های مداری باد و مولفه نصف‌النهاری باد مطالعه شدند. برای اثبات اثر دریای خزر روی سامانه‌های عبوری، شارهای سطحی شامل شار گرمای نهان‌، شار گرمای محسوس، دمای هوای 2 متری‌، میدان باد 10 متری و داده‌های روزانه‌ی دمای سطح آب (SST) دریای خزر، استخراج و نقشه‌های مربوط به ‌آن‌ها و همچنین تفاضل دمای آب‌وهوای مجاور، طی دوره‌ی بارش برف رسم و تبیین گردید. نتایج نشان می‌دهند در تمامی موارد زبانه‌ی توده‌ی هوای پرفشار با منشا‌‌های مختلف که دارای ‌هسته قوی و سرد می‌باشند در لایه‌های زیرین وردسپهر از روی سطح خزر عبور کرده و به سواحل جنوب‌غربی خزر وارد می‌شوند. ‌علاوه بر سازوکار میان مقیاس و دینامیک حاکم ‌بر ساختار سامانه‌های ذکر شده، ‌دمای سطح دریا (SST) و به تبع آن میزان شارهای سطحی (شار گرمای نهان و شار رطوبت) مبادله شده بین سطح آب ‌و توده‌ی هوای عبوری، نقش تعیین کننده‌ای در شدت بارش برف ایفا می‌کند. همچنین طول مسیر پیمایش توده‌ی هوا از روی پهنه‌ی آبی و منشای توده هوای سطحی نیز روی مقادیر کمی بارش موثر می‌باشند. در برخی موارد، ‌شکل‌گیری الگوی بندال در لایه‌های میانی وردسپهر ‌موجب بندآیی سامانه‌ی بارشی، تداوم انتقال شارهای سطحی و ماندگاری چندین روزه‌ی بارش برف در منطقه می‌گردد.

واژه‌های کلیدی: پدیده برف دریاچه‌ای، دمای سطح دریا، شار گرما، شار رطوبت، دریای خزر.
متن کامل [PDF 1781 kb]   (15 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۵/۲/۸ | پذیرش: ۱۳۹۵/۲/۸ | انتشار: ۱۳۹۵/۲/۸
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >



XML     Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

خوش‌اخلاق فرامرز، فرید مجتهدی نیما، نگاه سمانه، مومن‌پور فروغ، هادی نژاد صبوری‌ شبنم، اسعدی اسکویی ابراهیم. پدیده «برف دریاچه‌ای» و نقش آن در رخداد برف‌های سنگین کرانه جنوب‌غربی دریای خزر. فضای جغرافیایی. 1395; 16 (53) :229-251

URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-2358-fa.html

دوره 16، شماره 53 - ( 2-1395 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فضای جغرافیایی Geographic Space
Persian site map - English site map - Created in 0.173 seconds with 814 queries by yektaweb 3455