[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 20، شماره 72 - ( 12-1399 ) ::
جلد 20 شماره 72 صفحات 139-157 برگشت به فهرست نسخه ها
ارزیابی بهره‌‎وری آب کشاورزی محصول برنج در مقیاس حوضه‌ای براساس تبخیروتعرق واقعی در حوضه سفیدرود
میثم مطهری1، عباس ستوده‌نیا*2، بیژن نظری3، محمدرضا یزدانی4
1- دانشجوی دکتری گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره).
2- گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره). (نویسنده مسئول).
3- گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره).
4- موسسه تحقیقات برنج کشور
چکیده:   (128 مشاهده)
بهره‌وری آب کشاورزی از جمله معیارهای اصلی در سنجش کارایی و عملکرد مدیریت سامانه­های آبی با مصرف بالای آب کشاورزی بوده و انتخاب شاخص‌های مناسب لازمه انجام ارزیابی واقعی از این معیار در یک حوضه می‌باشد. در این راستا استفاده از حجم تبخیروتعرق واقعی محصولات کشاورزی می‌تواند در محاسبه بهره‌وری آب مدنظر قرار گیرد. برای بررسی این مهم، حوضه سفیدرود به‌عنوان منطقه مطالعاتی انتخاب گردیده و علاوه بر حجم آب آبیاری، از حجم تبخیروتعرق واقعی صورت گرفته برای ارزیابی بهره‌وری آب در مقیاس حوضه­ای استفاده گردید. برای این ارزیابی از دو شاخص CPDIP (میزان محصول تولیدی به ازای واحد آب آبیاری و بارندگی موثر مصرفی) و CPDET (میزان محصول تولیدی به ازای واحد تبخیروتعرق واقعی) استفاده شد. برای برآورد تبخیروتعرق واقعی و عملکرد در مقیاس حوضه‌ای‌، از مدل جامع ارزیابی آب‌وخاک (SWAT) استفاده شد. بدین منظور ابتدا مدل مذکور با استفاده از ابزار SWAT-CUP و با توجه به داده‌های ایستگاه آب‌سنجی در سطح حوضه واسنجی و اعتبارسنجی گردید که مقادیر R2 بین برای این دو مرحله به ترتیب بین 61/0 تا 75/0 و 51/0 تا 72/0 به‌دست آمد. در ادامه مقادیر شاخص‌های بهره­وری آب، برای محصول برنج محاسبه گردید. براساس نتایج تحقیق حاضر، مقادیر متوسط شاخص‌های CPDIP و CPDET برای دوره مورد مطالعه در حوضه سفیدرود به ترتیب 40/0 و 99/0 (کیلوگرم بر مترمکعب) به‌دست آمد. لذا مقادیر شاخص­های بهره­وری براساس تبخیروتعرق واقعی تقریبا 5/2 برابر مقادیر شاخص‌ها بر مبنای حجم آب آبیاری و بارندگی موثر می‌باشند. بر مبنای یافته‌های این پژوهش، شاخص CPDET به علت در نظر گرفتن استفاده چندین باره از تلفات نفوذ عمقی و سطحی آب در بخش‌‎های مختلف، معیار مناسبی برای ارزیابی بهره‌وری آب کشاورزی در سطح یک حوضه می­باشد.
واژه‌های کلیدی: بهره‌وری آب کشاورزی، تبخیر و تعرق واقعی، آب آبیاری، مقیاس حوضه‌ای، SWAT.
متن کامل [PDF 1039 kb]   (41 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1399/3/14 | پذیرش: 1399/6/5 | انتشار: 1399/12/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Motahari M, Sotoodeh Nia A, Nazari B, Yazdani M. Evaluation of agricultural water productivity for rice crop at the basin scale based on actual evapotranspiration in the Sefidrood basin. جغرافیایی. 2021; 20 (72) :139-157
URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-3676-fa.html

مطهری میثم، ستوده‌نیا عباس، نظری بیژن، یزدانی محمدرضا. ارزیابی بهره‌‎وری آب کشاورزی محصول برنج در مقیاس حوضه‌ای براساس تبخیروتعرق واقعی در حوضه سفیدرود. فضای جغرافیایی. 1399; 20 (72) :139-157

URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-3676-fa.html



دوره 20، شماره 72 - ( 12-1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فضای جغرافیایی Geographic Space
Persian site map - English site map - Created in 0.17 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4275