تروریسم در فضاهای شهری پرتراکم به ویژه محورهای آیینی به یک چالش امنیتی تبدیل شده است.هدفاین پژوهشتدوین چارچوبی راهبردی برای ارتقای همزمان امنیت و کیفیت محیطی با رویکرد پدافند غیرعامل است. پژوهش ترکیبی (کیفی-کمی) با مطالعات میدانی و پرسشنامه از ۳۰ خبره و تحلیلهای آماریIPAو رگرسیون چندگانه می باشد. حوزه مداخله تحقیق، مسیر حرکت دسته عزاداری از حسینیه اعظم تا امامزاده سید ابراهیم (ع) به طول تقریبی 2000 متر در بافت مرکزی شهر زنجان است. تحلیل میدانی نشاندهنده ضعف محدوده مورد مطالعه در سه بُعد اصلی پدافند غیرعامل است.کالبدی-معماری (بافت فرسوده، معابر تنک)، مدیریت ترافیک و دسترسی (فقدان برنامه مدیریتی و موانع امنیتی) و اقدامات نظارتی (عدم وجود سامانه نظارتی یکپارچه). این نواقص، آسیبپذیری محیط را در برابر تهدیدات به طور چشمگیری افزایش میدهد. نتایج پرسشنامه نشان داد شکاف معناداری بین «اهمیت» و «عملکرد» شاخصها وجود دارد. تحلیل رگرسیون نشان داد متغیرهایعرض معابر(β=0.32)،موانع امنیتی (β=0.36) وسیستم نظارتی (β=0.31)به ترتیب بیشترین سهم را در پیشبینی امنیت کلی محیط دارند(86/0R²=). یافتهها نشان دادند که عرض معابر، موانع امنیتی و سیستم نظارتی بیشترین تأثیر را بر امنیت دارند. شکاف معناداری بین اهمیت و عملکرد شاخصها وجود دارد. این پژوهش نشان میدهد طراحی هوشمند با افزایش حضورپذیری و انعطافپذیری، امنیت ذاتی را ارتقا میدهد.
Ahmadi Barough S. Enhancing Environmental Security in Dense Urban Areas through a Passive Defense Approach Against Terrorist Attacks (Case Study: The Mourning Procession Route of the Great Husseiniyeh of Zanjan). جغرافیایی 2026; 25 (92) : 3 URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-4209-fa.html
احمدی باروق سولماز. ارتقای امنیت محیطی در مناطق پرتراکم شهری با رویکرد پدافند غیرعامل در مقابله با حملات تروریستی(مطالعه موردی: مسیر دسته عزاداری حسینیه اعظم زنجان). فضای جغرافیایی. 1404; 25 (92) :67-90