در دهههای اخیر، مطالعات معماری منظر به سوی درک تجربهمحور و نشانهشناختی فضا گرایش یافتهاند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر سازماندهی معنایی منظر بر کیفیت ادراکی پارکهای شهری و نقش میانجی خوانایی منظر و تعدیلگر بافت فرهنگی (ترک و کرد) طراحی شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی با رویکرد کمّی بوده و دادهها از طریق پرسشنامه ۳۳ گویهای لیکرت از ۳۶۰ کاربر دو پارک ملت در زنجان و سنندج جمعآوری شد. تحلیل دادهها با استفاده از مدلیابی معادلات ساختاری (SEM) و تحلیل عاملی تأییدی (CFA) انجام شد. نتایج مدلیابی نشان داد که سازماندهی معنایی منظر بر خوانایی منظر تأثیر مثبت و قوی دارد (β = 0/68, p < 0/01) و خوانایی نیز کیفیت ادراکی را بهطور معناداری افزایش میدهد (β = 0/57, p < 0/01). اثر غیرمستقیم سازماندهی معنایی از طریق خوانایی بر کیفیت ادراکی برابر با 33/0 (با بازه اطمینان 95%: 24/0 تا 42/0) و معنادار بود. تحلیل چندگروهی نشان داد که بافت فرهنگی مسیرها را تعدیل میکند؛ بهگونهای که در نمونه مورد مطالعه، کاربران پارک ملت زنجان (با غلبه جمعیت ترک) مسیر سازماندهی معنایی به خوانایی را قویتر تجربه میکنند (β = 0/72) و کاربران پارک ملت سنندج (با غلبه جمعیت کرد) مسیر خوانایی به کیفیت ادراکی را قویتر نشان میدهند (β = 0/64). این یافتهها نقش میانجیگری خوانایی و تعدیلگری فرهنگ را تأیید کرده و چارچوبی عملیاتی برای طراحی پارکهای شهری حساس به بافت فرهنگی ارائه میدهند.
Ahmadi Barough S. The Role of Semantic Organization and Readability in the Perceptual Quality of Landscape: A Comparative Study of Mellat Parks in Zanjan and Sanandaj. جغرافیایی 2026; 26 (94) : 6 URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-4226-fa.html
احمدی باروق سولماز. نقش سازماندهی معنایی و خوانایی در کیفیت ادراکی منظر (مطالعه تطبیقی در پارکهای ملت زنجان و سنندج). فضای جغرافیایی. 1405; 26 (94) :97-124